145
تعمير قبا شد گو يار كه فيض حق
فصل دوم در بيان مواضع كه در مسجد قبا است
و زيارت بايد كرد محراب صغير؛ آن محراب است كه كوچك در ستونى بزرگ كه پيش منبر است. گويند آن مكانى است كه رسول - صلّى الله عليه [وآله] و سلّم - ابتدا در اين محل نماز گزاردهاند قبل از تحويل قبله و بعده در محراب كبير كه قدام آن مقام است گزاردهاند، اكبر محرابهاى آن مسجد است.
و منبر منير در يلى آن محراب است و بر رواق طاق آن محراب اين حديث كه نصّ جلى است به خطّ جلى مكتوب است:
«قَالَ رَسُولُ اللهِ - صلّى الله عليه [وآله] وسلّم -: مَنْ تَطَهَّرَ فِى بَيْتِهِ ثُمَّ أَتَى مَسْجِدَ قُبَاءٍ فَصَلَّى فِيهِ صَلاَةً كَانَ لَهُ كَأَجْرِ عُمْرَةٍ» .
ديگر محراب برج شرقى مسجد است. نقل است كه حضرت - صلّى الله عليه [وآله] و سلّم - از آن مقام در وقت وضع قبله، كعبه را معاينه ديدهاند؛ و احاديث دالّه بر رؤيت كعبه بسيار است و بىحساب؛ و ايراد آن موجب اطناب، والله اعلم بالصواب.
و محراب ديگر در محاذى محراب قديم است در جانب شمالى كه طرف بيت المقدس است. آن علامت محراب است كه قبل از تحويل قبله بوده و تحويل قبله به روايت «قيل» آنجا واقع شده.
و محراب ديگر در خلف آن است و آن موضعى است كه آيت (لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى اَلتَّقْوىٰ) 1آنجا نازل شده و آن آيت را در سنگى كنده، بر آن محراب وضع كردهاند.
و محراب ديگر در صحن مسجد است در پهلوى مقام مذكور و در يلى آن، چاه آب است كه هميشه از آن آب كشند. آن موضعى است كه ناقۀ حضرت - صلّى الله عليه [وآله] و سلّم - آنجا خوابيده، وقتى كه از مكۀ مشرّفه تشريف آوردهاند و آن مكان را مبركه ناقه نامند.
مسجد حضرت على - رضى الله عنه - آن مسجدى است كه در بيرون مسجد قبا جانب قبله، مقدار بيست گز از مسجد دور، آن را حضرت على - رضى الله عنه - بنا كردهاند. مولانا رحمت الله در منسك خود و صاحب تاريخ در خلاصة الوفا گفته كه، دار سعد است و خلق، مسجد على گويند و جمع ممكن است.