78شدند و اين آيندهنگرى پيامبر، جامۀ عمل پوشيد.
دشمنى با پيامبر (ص)
حكم بن ابى العاص، كينهاى شديد از پيامبر (ص) در دل داشت و اين كينه را همواره بروز مىداد:
«عن البلاذري إنّ الحكم بن أبي العاص كان جارّ رسول الله (ص) في الجاهلية وكان أشدّ جيرانه أذى له في الإسلام» 1.
«از بلاذرى نقل است كه حكم بن ابى العاص در دورۀ جاهليت، همسايۀ پيامبر خدا (ص) بود و از دشمنترين همسايه ها و آزار رسانترين آنها بود.»
سليم بن قيس هلالى مى نويسد:
او پشت سر پيامبر (ص) راه مىرفت و حضرتش را مسخره مىكرد و با اشارۀ دست و انگشتان به پيامبر اهانت مىنمود و هنگامى كه رسول الله به نماز مىايستاد، پشت سر پيامبر به تمسخر مىپرداخت. او در مكه همسايۀ پيامبر بود و آزار و اذيتهاى بسيارى به آن حضرت مىنمود تا اينكه در ماجراى فتح مكه از روى ناچارى مسلمان شد و به مدينه كوچ كرد و با اين وصف از كار خود دست برنداشت، البته با يك تفاوت و آن اينكه در مكه پيش روى پيامبر آزار و اذيت مىنمود و در مدينه پشت سر و پنهانى.
«گاهى، وقتى پيامبر در حال حركت بود، حكم از پشت سر با حركات دست و سر و پا از حضرت تقليد مىكرد! هنگامى كه آن حضرت سخن مىگفت، او با حركات چشم و لب، تقليد پيامبر (ص) مىنمود، تا اينكه روزى حضرت او را در همين حال ديد و فرمود: «كن كذلك» ؛ همينگونه باشد. با اين نفرين، او مبتلا به ارتعاش دست و سرگرديد و تا دم مرگ، با ارتعاش و لقوه به سر مىبرد، حتى وقتى پشت سر حضرت به نماز مىايستاد، با حركات دست او را مسخره مىكرد. از همۀ اينها گذشته، اخبار و اسرار پيامبر را انتشار مىداد وفاش مىساخت. تا آنجا كه روزى پيامبر (ص) در حجرۀ يكى از زنانش بود، حَكَم از