146قربانى مىشود تا حاجى به محبوب مطلق برسد و رسيدن به محبوب مطلق، بدون دل كندن از محبوبهاى ديگر امكان پذير نمىباشد:
«. . . به منا رويد و آرزوهاى حقانى را در آنجا دريابيد كه آن قربانى نمودن محبوبترين چيز خويش در راه محبوب مطلق است. و بدانيد تا از اين محبوبها كه بالاترينش حب نفس است و حب دنيا تابع آن است، نگذريد به محبوب مطلق نرسيد و در اين حال است كه شيطان را رجم كنيد و شيطان از شما بگريزد. و رجم شيطان را در موارد مختلف با دستورهاى الهى تكرار كنيد كه شيطان و شيطان زادگان همه گريزان شوند.» 1
مقام معظم رهبرى هم در اين باره فرمودهاند:
«از لحظۀ احرام و بيرون آمدن از تشخصات فردى و ترك بسيارى از لذتها و خواهشهاى نفسانى، تا طواف بر گرد نماد توحيد و. . . حضور در منا و سنگباران نمادهاى شيطانى و آنگاه تجسم پر معناى قربانى كردن و. . . از سوئى اخلاص و صفا و دل بريدن از سرگرمىهاى مادى و از سوئى. . . پرداختن به آراستگى دل و جان و از سوئى. . . خشوع در پيشگاه حق و از سوئى صلابت در برابر باطل. . .» 2
5. اسرار اخلاقى
انسان از نگاه آيين اسلام، افزون بر بُعد مادى، داراى بعد معنوى و فطرت الهى نيز هست. خداوند گرايش متعالى و قدسى را در وجود او تعبيه نموده است؛ مانند گرايش به تقديس و پرستش، گرايش به حقيقت، گرايش به خلاقيت و نوآورى و گرايش به كمال. او مىخواهد مَنِ عالى خود را رشد دهد تا به مقام خليفة اللهى برسد. بديهى است آموزههاى دين و دستورالعملهاى آن نقش مهمى را در اين باره ايفا مىكنند. مناسك حج از برنامههايى است كه مىتواند ابعاد روحى و معنوى و اخلاق آدمى را متحوّل سازد. مىتواند خودشناسى و خودسازى به همراه داشته باشد. مىتواند دل را از غير خدا خالى كند. امام صادق (ع) مىفرمايد: