99به سرعت رشد كرد. مدرنيته مستقيماً در اواخر اين قرن در شكل راه آهن وارد آسياى مركزى شد. در سال 1899 خط آهن ترانس - خزر به تاشكند رسيد (سمرقند و درياى خزر ده سال قبل، به وسيلۀ اين خط به يكديگر متصل شده بودند) و در سال 1906 راه آهن تاشكند - اورنبرگ افتتاح شد. اصلى ترين نواحى پرجمعيت تركستان از طريق راه آهن به روسيه اروپايى دسترسى داشتند. هر دو اين خطوط براى پاسخ دادن به اولويت هاى طرح شده از سوى وزارت جنگ ساخته شدند. خط آهن اورنبرگ سرانجام در سال 1900 پس از بيست سال تأخير به واسطه بحث هاى طولانى، مورد تصويب قرار گرفت و در واقع عكس العمل وزير جنگ به ناآرامى هاى انديجان بود. مقابله با آشوب هاى مسلمانان هدف اصلى بود؛ در اين صورت لشكريان مى توانستند با شتاب و سرعت به منطقۀ بحرانى برسند. وزير اقتصاد نيز در اين تصويب نقش داشت؛ چرا كه در وضعيت عادى محصول پر رونق پنبه تركستان با قيمت ارزان ترى به كارخانه هاى منسوجات روسيه مى رسيد. 1ولى نتيجه نا خواسته و غيرمنتظرۀ ساخت راه آهن فراهم شدن ارزانترين و سريعترين راه زيارتى مكه از طريق بنادر درياى سياه براى مسلمانان تركستان بود. اين «شرّ اجتناب ناپذير» اكنون، براى به ستوه آوردن مقامات روسى در شكل جديدى ظاهر شده بود.
به زودى گزارش هايى از ايستگاه هاى راه آهن، قطارهاى مسافربرى و بنادرى كه ساليانه، در دورۀ اوج زيارت مكه، پر از تبعۀ مسلمان مى شدند واصل گشت. مسافرانى كه از تركستان قصد سفر به عربستان را داشتند؛ در اطراف (ولى نه در داخل) ايستگاه هاى جديد كه مسيحيان در آنجا در حال انتظار بودند، جمع مى شدند. اندكى پس از افتتاح خط آهن اورنبرگ، يك بازرگان تاشكندى عريضۀ بلند بالايى خطاب به حكومت نوشت و در آن چكيده ا ى از شرايط سخت مسافران مسلمان را بيان كرد. او بر اين نكته تأكيد كرد كه «حجم گسترده زائران گروه اصلى مسافران را در خط اورنبرگ» تشكيل مى دهد. گاهى آنها ناچارند چندين روز براى يافتن جاى خالى در يك قطار انتظار بكشند و پس از آن سفر هشت روزۀ خود را به مقصد اودسا يا يكى از بنادر ديگر آغاز كنند و سپس از آنجا سوار بر كشتى به عربستان بروند. احتياجات ويژه آنان، از جمله غذا، مكانى براى اداى نماز و پناهگاهى براى زنان در اطراف ايستگاههاى قطار برآورده نشده و با روسيان «نامهربان» مواجه مى شوند. بدتر از آن، عبور از يك خط راه آهن به ديگرى و نيز از راه آهن به بندر، به مترجمان و دلالان مسيحى فرصت مى دهد تا پول هاى اين مسافران خسته را از آنها اخاذى كنند. 2تعداد آنها بايد بى شمار به نظر رسيده باشد. خبرنگار يك روزنامه تخمين زده است كه بين 20000 تا 25000 زائر در سال 1907 از بندر اودسا عبور كرده ا ند. و بيشتر آنها در يك بازه زمانى يك ماهه به اين منطقه آمده ا ند.
هويت اين زائران براى مقامات روسيه معماگونه بود. استعمارگران و استعمارشده ها به واسطۀ تغييراتى