188
فراگيرى رابطۀ حج و حقوق بشر در قالب گفتمان
وى خاطر نشان كرد: مطرح كردن و فراگيرى رابطۀ حج و حقوق بشر در قالب گفتمان و پس از آن بيان مطالبات مى تواند در اين زمينه گره‌گشا باشد؛ چرا كه عربستان سعودى اعلاميۀ حقوق بشر را پذيرفته است و اين مسأله فضاى مناسبى را در اختيار ما قرار داده تا حق آزادى مذهب را مطرح كنيم.
در ادامه اين نشست علمى دكتر ناصر قربان‌نيا گفت: عنوان اين نشست در مرحلۀ اول اين را به ذهن متبادر مى‌كند كه حج به حقوق بشر و حقوق بشر به حج چه نگاهى دارد، ليكن بايد مسألۀ حج را از ديدگاه حقوق بشر مورد توجه قرار دهيم و درباره حج گسترده‌تر بينديشيم.
استاد دانشگاه مفيد قم به كاركردهاى فراوان حج اشاره كرد و بيان داشت: امروز طرفداران حقوق حيوانات به حج به خاطر مسألۀ قربانى ايراد مى‌گيرند و به اين عبادت خدشه وارد مى‌كنند براى همين وظيفۀ ماست به شبهاتى كه در مورد حج مطرح مى‌شود پاسخ دهيم.
براى رهايى از مشكلات، از عناوين حج و حقوق مردم، حج و حق‌الناس استفاده كنيم. وى با اشاره به ضرورت بررسى كاركردها و ظرفيت‌هاى حج در ابعاد سياسى و اجتماعى، نسبت به انتخاب عنوان حج و حقوق بشر انتقاد كرد و گفت: مى‌توانيم براى رهايى از برخى مشكلات پيش رو از عناوينى مانند حج و حقوق مردم، حج و حق‌الناس استفاده كنيم تا بتوانيم با كشورى مانند عربستان از طريق قرآن و سنت وارد شويم و مسائل را از آن دريچه مورد بررسى قرار دهيم.
قربان‌نيا با انتقاد از نقض حقوق حجاج از سوى دولت عربستان، گاهى مشكل از سوى خود ماست كه نمى توانيم با بيانى گويا حق خود را مطرح كنيم؛ چرا كه دولت عربستان هرگز نمى تواند قوانين حقوق بشرى را كه پذيرفته است ناديده بگيرد مگر اينكه ادعا كند اقدامات ما نظم عمومى آن‌ها را به هم مى‌زند.
استاد دانشگاه مفيد اظهار داشت: عناوينى مانند حج و عدم خشونت، حج و عدم تكفير، حج و مدارا، حج و حق همبستگى، حج و صلح بايد بيشتر مورد تأكيد قرار گيرد و حج به عنوان بزرگ‌ترين اجتماع مسالمت‌آميز جهان ثبت شود.
قربان‌نيا ادامه داد: براى اينكه از حجاج نظام اسلامى و حتى از حجاج غير ايرانى حمايت شود، بايد ابعاد مختلفى چون جنبه‌هاى فرهنگى و فقهى را در نظر گرفت. همچنين وقتى محدوديت‌هاى غيرقابل قبول بر كرامت و حقوق مختلف زائران از جمله حق آزادى ابراز اعتقادات دينى در حج وارد شود، از منظر معيارهاى حقوق بين‌الملل، حقوق انسانى زائران نقض شده و دولت ناقض حق، بايد پاسخگوى عملكرد خود باشد.