68
نه) كتاب القربان
شيخ نجاشى، اين كتاب را در شمار تأليفات شيخ صدوق ذكر كرده 1و شيخ آقابزرگ تهرانى نيز در الذريعه در دو جايگاه از آن نام برده است. 2صدوق در كتاب علل الشرائع، باب يكصد و هفتاد و هشتم را با عنوان «علّۀ الأضحيه» منعقد ساخته و رواياتى را نقل كرده است. 3صدوق ابواب بعدى را تا باب يكصد و هشتاد و هفتم، مرتبط با قربانى حج سامان داده است. 4در كتاب من لايحضره الفقيه نيز بابى با عنوان «الأضحيۀ و فضلها» و ابواب ديگرى را با عناوين ايام النحر، باب الأضاحى و ده ها مطلب مرتبط ديگر با قربانى را وارد ساخته است. 5
ده) كتاب المدينه وزياره قبر النبى والأئمه عليهمالسلام
نام اين كتاب در ليست آثار شيخ صدوق در رجال نجاشى آمده است. 6علامه تهرانى هم نام اين كتاب را آورده است. 7صدوق فصلى از كتاب الهدايه را با همين موضوع تدوين كرده و آن را باب «زيارۀ قبر النبى صلى الله عليه وآله وسلم و قبور الأئمۀ عليهمالسلام بالمدينه» نام نهاده است. 8وى در ابواب مرتبط با حج، در باب «الإبتداء بمكۀ و الختم بالمدينه» در توضيح احاديثى كه ابتداى سفر حج را به مكه و پايان سفر را به مدينه افضل دانستند، گفته است: اين احاديث مربوط به كسى است كه مختار است به هر يك از اين دو شهر آغاز كند. اما آن كس كه بر سر يكى از اين دو راه است و چاره ا ى جز رفتن در آن راه را ندارد، مشمول اين حديث نمى شود. كسى كه بر سر راه مدينه است، برايش جايز نيست كه زيارت قبر پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم و اتيان مشاهد مشرفه را رها كند؛ چه بسا ديگر نتواند به مدينه برگردد. پس براى او بهتر است كه از مدينه آغاز كند. و اين معناى حديثى است كه آغاز سفر از مدينه را برتر مى د اند. 9
صدوق فصل هاى ديگرى از كتاب من لايحضره الفقيه را هم، مرتبط با عنوان كتاب مورد نظر منعقد ساخته است. اين فصل ها عبارت ا ند از: تحريم المدينه و فضلها، اتيان المدينه، اتيان المنبر، الصوم بالمدينه والاعتكاف بها، زيارت فاطمۀ الزهراء عليهاالسلام، اتيان المشاهد و قبور الشهداء، توديع قبر النبى صلى الله عليه وآله وسلم. . .