150گرديده است. شرف الدين، ضمن نقد و بررسى منصفانه، امور مشروع و شايسته را از نامشروع و ناشايست جدا كرده است.
لازم به گفتن است كه اصل عزادارى از ديدگاه دين و مشروعيت آن براى درگذشتگان، مورد توجه قرار گرفته است؛ ليكن انواع و اقسام عزادارى و جلوه هاى گوناگون آن به سليقه، فرهنگ و رسم و رسوم، مردم در هر زمان و منطقه واگذار شده است؛ چنانكه جلوه هاى عزادارى را در ميان افراد و ملت ها، گوناگون مى بينيم:
الف: برپايى جلسات عزادارى، روضه خوانى، برپايى مجالس سخنرانى، بيان رخدادهاى تلخ و مصائبى كه بر آل الله عليهم‌السلام از جانب خودكامگان رسيده، با بيانِ ايثارگرى ها، شجاعت ها و پايدارى هاى ايشان در راه خدا و ذكر كمالات و فضايل آنان.
ب: مرثيه خوانى، گريستن بر درگذشتگان همراه با خواندن اشعار حزن انگيز، سياه پوشيدن و سياهپوش كردن براى همدردى و حزن در مصائب اهلبيت عليهم‌السلام، بزرگان دينى ويا ساير افراد.
ج: راه اندارى هيئات و گروه هاى عزادار، همراه با برافراشتن عَلَم و دادن اطعام و خيرات، اداى نذرها و اعطاى هدايا براى درگذشتگان، گريه كردن و يا گرياندن بر مصايب وارده بر اهل بيت: با شيوه هاى مختلف.
برگزارى عزادارى ها با توجه به فرهنگ ها و سلايق گوناگونِ هر منطقه تفاوت دارد، البته در هدف و انگيزه، همه مشترك و گرچه در مصداق مختلف هستند.
اكنون در اين نوشتار بحث از اصل مشروعيت و تعزيه براى درگذشتگان است. بررسى انواع تعزيه و مصاديق عزادارى و نقد كاستى ها و شمارش بايسته ها، نياز به بحث جداگانه اى دارد.
مطالب در دو بخش پى گرفته مى شود:
1. مشروعيت گريه و حزن بر در گذشتگان.
2. مشروعيت مرثيهخوانى و برپايى مراسم سامان يافته و منظم و دادن نذرها.
مشروعيّت گريه و حزن بر مردگان
اين بحث در دو بخش قابل طرح است:
الف) در «سيرۀ عملى» پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم
ب) در «سيرۀ گفتارى» آن حضرت. پيش از بررسى سيرۀ عملى، به سخن علاّمه سيد شرف الدّين در