96
8. زينت بنت خزيمه
زينت، دختر خزيمۀ بن حارث بن عبدالله هلاليۀ بن عبدالله بن عمرو بن عبد مناف بن هلال بن صعصعۀ عامرى هلالى است. اما مصادر تاريخى از جانب مادر ايشان سخنى به ميان نياوردهاند.
ابن عبدالبرّ از قول ابىالحسن جرجانى نسّابه، او را خواهر ميمونه بنت حارث ذكر كردهاند. ولى ابن حبيب بغدادى اينگونه مىنويسد:
«ام الفضل لبابۀ كبرى بنت حارث، همسر عباس عموى پيامبر، مادر عباس، و لبابۀ صغرى همسر وليد بن مغيره، مادر خالد بن وليد و عزّۀ بنت حارث است.» 1
زينب بنت خزيمه، ام المساكين
زينب بنت خزيمه را، به جهت بخشندگى، مهربانى و عطوفتى كه با مساكين و فقيران داشت، لقب امّ المساكين دادند (مادر بيچارگان) . اين لقب، عنوانى بوده كه در دورۀ جاهليت برايشان نهاده بودند. او در دوران اسلامى زندگياش، بيش از گذشته در انديشه مساكين و فقيران بود و مورخان بر آن گواهى دادهاند.
در ميان مورخان، در اينكه زينب قبل از ازدواج با پيامبر گرامى (ص) ، كدام شخص بوده، اختلاف است. اما مشهور آن است كه وى همسر طفيل بن حارث بن مطّلب بن عبد مناف بود و از طفيل طلاق گرفت و به عقد برادر طفيل، عبيدۀ بن حارث درآمد. عبيده در غزوۀ بدر مجروح شد و در سن شصت و چهار سالگى جان داد. 2
نقلهاى ديگرى درخصوص ازدواج زينب با برخى صحابى ديگر آمده كه چندان مستند نيستند.
ازدواج زينب بنت خزيمه با پيامبر خدا (ص)
وقتى شوهر زينب به شهادت رسيد، پيامبر خدا از او خواستگارى كرد. او اختيار تام به پيامبر داد و آن حضرت گواهانى را فراخواند 3و با مهريۀ چهارصد درهم نقره، او را به همسرى خويش در آورد. 4