85چرا كه هم زبان عربى بداند و هم مكرر راه مكه را ديده باشد و شغل كيلار امينى اين است كه در حقيقيت، سورساتچى عسكر است و هم بلدباشى راه است. اين سه نفر رييس حج هستند و بايد در روز پانزدهم شوال بيرون روند.»
حسام السلطنه در اين باره مى نويسد:
«صادق افندى امين صرۀ مصر كه از جانب مصر با حمل مصرى به مكۀ معظمه آمده بود، به ديدن آمد. مدتى نشست. پنجاه سال داشت. آدم غيور و عاقلى بود. بعضى تفصيلات به عربى و قواعد حركت دادن حجاج مصرى كه به سهولت از راه دريا بيايند و بروند و دچار زحمت نشوند، نوشته بود كه آن را قرائت نمود. فصيح و مسجع و خوب نوشته بود.»
حسام السلطنه كه همراه با محمل شام به حج رفته بود، از مكه نيز با كاروان شام به مدينه برگشت. او چنين نوشته است:
«رييس آلاى محمل شام در راه بر روى اسب خود، لحظهاى به خواب رفت و اسلحهاش آتش گرفت و گلوله به پاى اسبش اصابت كرد. براى مداواى او طبيب خود سيد مهدى كه تحصيل كردۀ دارالفنون بود را فرستادم. حال او در مدت كوتاهى بهبود يافت. بعدها اين رييس آلاى در طول مسير به ما توجه زيادى نشان داد.» 1صدراعظم مظفرالدين شاه قاجار، حاجى ميرزا عليخان امينالدوله 2دراين مورد چنينمينويسد:
«منزل خالد بيگ، امين صرّه نزديك بود. پسرش پيش دويد و راهنمايى كرد، چون عيال خود را هم همراه دارد، دستگاه او مفصل و مكلف است. شربت و قليان و قهوه آوردند و با خيلى سليقه و نظافت بود. چون فرصتى در اين منزل بود، عبدالرحمان پاشا و امين صره آمدند و ساعتى نشسته، چاى و شربت خوردند و از هر مقوله گفتيم و رفتند.»
محمل
در منابعيكه از حج نوشته و قابل توجه ميباشند، اطلاعات خوبى در مورد محمل، كه حاوى