76
خانة حضرت خديجه
بهترين مكان مكه، پس از مسجدالحرام
از ميان بردن برخى آثار اسلامى شهرهاى مكه، مدينه و جده و يا تغيير نام برخى ديگر از اين اماكن، باعث شكلگيرى بحثهاى گستردهاى در دو عرصۀ فكرى و رسانهاى گرديده است. شمارى از انديشمندان، فرهيختگان و بزرگان، اين روند را تأييد مىكنند، اما شمارى ديگر نيز در برابر اين اقدامات ايستاده و با آن به مخالفت بر مىخيزند؛ همچنانكه توجه شمارى از نويسندگان و انديشمندان رسانههاى ما به اين موضوع جلب شده است.
به دليل اهميت اين موضوع و نياز به بررسى ژرفتر، مؤسسۀ «عكاظ» به انتشار سلسله مطالبى در اين باره اقدام كرده است. اين پژوهش را شيخ دكتر عبدالوهاب ابراهيم ابوسليمان، عضو جمعيت دانشمندان بلند پايه سامان داده است. در اين پژوهش، موضوع ياد شده، به همراه دلايل و شواهد محكم، بررسى و به اشكالهاى مطرح شده از سوى موافقان و مخالفان پاسخ داده شده است.
ازرقى عنوان جديد ديگرى با نام «اماكن متبركۀ مكۀ مكرمه، موسوم به زادگاهها» مطرح نموده و سخنش را اينگونه آغاز مىكند: «اين اماكن، مساجدى هستند كه مردم آنها را با نام مواليد1 مىشناسند.» و ما به همين دليل، اين اماكن را از مساجد جدا كرديم.
از جمله زادگاههاى ياد شده، عبارتاند از:
1. «زادگاه پيامبر گرامى اسلام (ص)» و آن، در جايى است به نام «سوق الليل»2 كه مردم مكه آنجا را مىشناسند. . .
سهيلى در تعيين زادگاه پيامبر و سازندۀ اين بنا، مطالبى شگفت آورده، مىگويد:
«[پيامبر] در شعب به دنيا آمد و نيز گفتهاند در خانهاى نزديك صفا به دنيا آمد. اين خانه در دست محمد بن يوسف، برادر حجاج بن يوسف ثقفى بود. پس از آن، زبيده به هنگام سفر براى حج، در اين مكان مسجد ساخت.»
حافظ علاء الدين مغلطاى نيز در كتاب «سيرۀ» خود مطالب شگفتى در بارۀ محلّ تولد پيامبر (ص) آورده است. وى مىنويسد: «بر اساس آنچه براى من ثابت شده، پيامبر در مكه به دنيا آمد.» وى سپس مىافزايد: «پيامبر در خانهاى كه بعدها متعلّق به محمد بن يوسف، برادر حَجّاج بن يوسف بود، به دنيا آمد.»
شگفتآورتر اينكه گفتهاند: پيامبر9 در «الردم» و به روايتى در «عسفان» زاده شد. ادعاى ردم به عنوان زادگاه پيامبر را ابوحفص بن شاهين در «الناسخ و المنسوخ» آورده است.
وى مىگويد: «احمد بن عيسى بن السكن به نقل از هاشم بن قاسم، به نقل از يعلى بن اشدق از عبدالله بن جراد نقل مىكند: «پيامبر (ص) در الردم به دنيا آمد و در همان جا ختنه شد. بعثت ايشان نيز در ردم بود.»
بكرى مىگويد: «در ردم [نقطهاى كه متعلّق به بنى جمح در مكه است] ميان بنى جمح و بنى محارب بن فهر جنگى رخ داد. بنى محارب با بنى جمح پيكارى سخت كردند. به همين دليل آن جا «ردم»3 نام گرفت. دليل آن ويرانههاى به جا مانده از نبرد بود.»4
پس از آن، مطالبى در بارۀ موضوعات مربوط به اين مكان شريف آورده است؛ مانند: «روايات مربوط به بركت اين مكان، ويژگى و مساحت آن، بر اساس آنچه مرحوم فاسى نقل كرده و سر انجام از نام خلفايى كه براى آبادانى آنجا اقدام كردهاند ياد كرده است.»
2. «زادگاه فاطمه3» ، اين مكان نقطهاى از خانۀ مادرش خديجه بنت خويلد3 است كه دركوچۀ معروف به كوچه «الحجر» در مكه مكرمه واقع است.»5
وى درجاى ديگر، به هنگام «بيان خانههاى متبرّكۀ مكۀ مكرمه» نيز دربارۀ اين مكان سخن گفته و افزوده است: از جمله مكانها، خانۀ خديجه بنت خويلد3 است كه اين خانه به «زادگاه فاطمه 3» شهرت دارد؛ چرا كه حضرت زهرا و ديگر فرزندان خديجه از پيامبر (ص) در اين خانه به دنيا آمدهاند. . .
بخش مهمى از اين خانه، اكنون به شكل مسجد است؛ زيرا در آن يك رواق، هفت قوس روى هشت ستون قرار دارد. در ديوار سمت قبله، سه محراب وجود دارد. . . . آنها عبارتاند از سه نقطه و جا:
اول: جايى كه گفته مىشود فاطمه در آن زاده شد.