115تمتّع، از جمله كشورهاى پيشرو در اين زمينه است اما متأسفانه با وجود امضاى تفاهمنامههاى متعدد، زائران ايرانى همواره مورد بغض و عناد مأموران عربستان هستند.
به عقيدۀ بسيارى از كارشناسان حوزۀ گردشگرى مذهبى، برخورد مناسب و همراه با عزّت و جدّيت مسؤولان با طرفهاى سعودى در زمينههاى ياد شده و اعمال محدوديت در اعزام براى رفع مسائل ياد شده، مىتواند زمينۀ برون رفت از مشكلات پيش آمده به رغم تأكيدات مكرر و پيگيريهاى مداوم از سوى مسؤولان حوزۀ حج و زيارت باشد.
شرط وجود مَحرم براى زائران زن، علماى عربستان را به مجادله كشاند
16/4/1388
به گزارش خبرنگار اجتماعى ايرنا، به نقل از سازمان حج وزيارت حاكى است بخشنامۀ جديد وزارت حج عربستان مبنى بر لزوم همراه داشتن مَحرم براى زنان عمرهگزار (زير 40 سال) ، به بحث و جدل ميان تعدادى از روحانيون مذهبى عربستان دامن زده است.
در حاليكه تعدادى از آنها عنوان كردهاند: «اعمال چنين شرطى، بدعت بيپايه و اساس است و تنها شرط معتبر اين است كه زائران زن جزو گروه زنان باشند» ، عدۀ ديگرى تأكيد ميكنند: «حضور مَحرم به همراه زنان - حتى بالاى 45 سال در سفرهاى حج و عمره - از شرايط اصلى حج و عمره به شمار ميرود و صحت حج و عمره به تحقّق آن بستگى دارد.» وزارت حج عربستان در بخشنامۀ خود به شركتها و موسسهها تأكيد كرده است كه شرط همراه داشتن مَحرم براى زنانِ كمتر از 40 سال اعزامى خارج از كشور (عربستان) براى حج و عمره را رعايت كنند.
حسن سفر، كارشناس مجمع فقه اسلامى در اين باره به روزنامۀ الحيات گفت: «علماى دين، اداى فريضۀ حج براى زنان بدون محرم را جايز دانستهاند، اما آن را به شرط حضور به همراه گروه زنان مقيد كردهاند.»
به عقيده وى، تعيين سقف سنى (زير 45 سال) به عنوان شرط اجراى اعمال حج بدون محرم، بدعتى بيش نيست و هيچ پايه و اساسى در شريعت اسلامى ندارد و فقهاى شريعت اسلامى، رسيدن به سن بلوغ و استطاعت را شرط اداى فريضۀ حج دانستهاند.
محمد الظاخرى، قاضى دادگاه جزايى مكۀ مكرمه نيز گفت: «وجود محرم به همراه زنان، از شروط حج است و چنانچه زن نتواند به دليل نداشتن محرم، حج خود را به جا آورد، مرتكب گناه نشده و فريضۀ حج از او ساقط است.»
الظاخرى تأكيد كرد: اگر زن به سن 45 سالگى - كه سن قاعدگى است - رسيد و تا آن زمان ازدواج نكرده بود و محرم نداشت، ميتواند بدون همراهى محرم حج خود را به جا آورد؛ به شرط آنكه همراه گروهى از زنان باشد.
نگاه متفاوت به زن و برداشتهاى گوناگون از شريعت در عربستان كه داراى ريشۀ تاريخى است، زنان را در حوزۀ اجتماعى با چالشهاى اساسى در اين كشور روبه رو ساخته است.
به عقيده بسيارى از كارشناسان، تعميم اين نگاه به مسائلى چون حج، مشكلاتى براى ساير كشورها در اعزام زنان به سفر زيارتيهاى در قالب عمره و تمتّع به وجود آورده