56قبر مطهر، بلند و مستور از پرده كه احدى به چشم خود قبر را نمى‌بيند و مى‌گويند حديث در اين خصوص وارد است كه نبايد كسى چشمش به قبر مطهر بيفتد و ضريح مطهّر هيچ در ندارد، مگر چهار در از اطراف كه سه در از همان روضه حضرت زهرا، يكى به طرف شمال كه اغلب بسته و دو در پهلوى هم رو به شرق كه دو قدم نيز عقب‌تر است؛ بدين جهت جلو درب وسعتى به هم رسانيده، گاهى خواجه‌هاى حرم از براى جاروب كردن و چراغ گذاردن، اول به مقبرۀ حضرت زهرا بعد از آنجا داخل مرقد مطهر مى‌شوند و به غير از اين خواجه‌ها، احدى قادر بر دخول صحن مطهر نيست و درى هم از طرف مغرب مابين اسطوانۀ حرس كه محرّس نيز نامند و اسطوانۀ وفود دارد كه هميشه بسته است.
دقيقه
چندين مجموعه بخور در روضه مباركه است كه رويشان مجموعه پوش‌هاى مفتول انداخته‌اند كه در هر سال، روز نوزدهم ذى القعدۀ الحرام، به احترام تمام بخورات مزبور را عوض مى‌كنند و بخورات قديم را خادمين حرم ميان خود تقسيم مى‌نمايند.
ذكر مسجد حضرت رسول الله (ص) به نحو تفصيل
ضلع جنوبى كه مذكور شد، 128 قدم طول، پانزده ستون و دو جرز سنگى به ديوارهاى طرفين و دو رواق دارد؛ شرحش از اين قرار است:
محاذى ستون اول به بعد، سه قدم از آن ستون در زاويۀ جنوب و شرق مسجد، انبارى است كه به ميان رواق دو در دارد: يك درش رو به شمال و يك درش رو به مغرب؛ كه اين در غربى منسوب به درب «بلال»49 است.
گويند در عهد حضرت رسول الله (ص) ، حضرت بلال از اين در به بام مسجد مى‌رفته و اذان مى‌گفته و الآن هم در اين جا منارى هست مسمّى به منارۀ «رأسيه» به مناسبت اين كه در بالاى سر حضرت پيغمبر (ص) واقع است و از ميان همين انبار پله دارد كه بالايش مى‌روند و در ميانش اذان مى‌گويند.
مقابل ستون دويم و سيم، در بالاى ديوار جنوبى مسجد، پنجره‌اى است؛ گويند كه محلّ باب عَشرَۀ مُبشَّره50 بوده، مقابل شمالى ستون چهارم عرض ضريح مبارك تمام مى‌شود كه عبارت از سه پنجرۀ برنجى است و دو ستون مرمر در وسط آن‌ها است و دو پى - چهار قدم عرض - سنگى هم در طرفين ضريح دارد و در طول شش پنجرۀ فولادى است كه به رنگ سبز كرده‌اند و در شب‌ها دو شمعدانِ مرصّع پشت اين پنجرۀ برنجى مى‌گذارند و به غير از اين شمعدان‌ها، مرقد مطهر، زينت ديگر ندارد.
تنبيه
از پهلوى ضريح الى محاذى رواق باب السلام كه انتهاى همين ضلع جنوبى است، مابين ستون‌هاى اين امتداد را به بلندى يك ذرع با لوله‌هاى برنجى مثل محجره بسته‌اند و در اين امتداد در پنج در جا گذارده‌اند. وقت نماز اين درها را مى‌بندند تا كسى از رواق جنوبى - به غير از اين درها - نتواند داخل مسجد بشود؛ چون اهل تسنُّن نمى‌گذارند وقت نماز از محاذى كسى كه نماز مى‌گزارد، بگذرند؛ مابين ستون ششم و هفتم يكى از اين درهاى محجّره برنجى است و پهلوى اين در اول، محراب حضرت و مقابل ستون هفتم منبر پيغمبر است و پهلوى منبر مابين ستون هفتم و هشتم يكى از درهاى ديگر محجره برنجى است و دو درب ديگر اين محجره در طرفين محراب سلطان سليمان و يك درهم دو ستون به آخر ضلع جنوبى مانده دارد.
ملاحظه
در مقابل محراب حضرت، در ميان ديوار جنوبى، محراب بزرگش نيز گويند و به خصوص مابين اين دو محراب در رواق، ستون هفتم را نگذاشته‌اند كه بدين جهت در رواق وسعتى به هم رسانيده، در سقف مسجد همين سعه چهل چراغ بزرگى آويخته‌اند.
نكته