50«كيسانيه» را عقيده آن است كه حضرت محمد حنفيه در اين‌كوه غيبت كرده، حى و قائم آل‌محمد است.
جبل ملحه كه ملّحيه نيز گويند، در شرق ينبع به فاصلۀ شش ساعت واقع و كوچك تر از جبل صبح است.
اسكله مدينۀ طيبه است و در جنوب غربى مدينه در كنار بحرالأحمر واقع و حصار و بازار نيز دارد و مسافتش تا به دريا بيست ميل است.
راه ينبع الى مدينۀ طيبه
از ينبع الى مدينۀ منوره شش منزل مسافت است.
* منزل اوّل؛ محطّه مسهّلى كه در سمت شرقى شمال ينبع به بعد پنج ساعت واقع و محل عسكر جمازا سوار است. آبش آب چاه و آب باران هم ذخيره مى‌نمايند و اين مسافت همۀ صحراى بى‌آب و خارشتر بسيار دارد و جبل رضوا در شمال اين قريه به فاصلۀ هفت ساعت واقع گرديده.
از ينبع الى قريۀ حمرا - كه ذكرش مى‌شود - راه تقريباً در ميان شمال و مشرق و از قريۀ حمرا الى مدينۀ منوره در جهت شمال مايل به شرق است؛ ديگر در هر نقطه از راه تكرار سمت آن نقطه لازم نيست.
* منزل دوم؛ بئر شيخ ابراهيم است كه از قريۀ مسهّله هفده ساعت مسافت دارد؛ هشت ساعت كه از مسهله دور مى‌شوند، به دامنۀ كوه ملحيه مى‌رسند كه تقريباً هفت الى هشت ذرع مرتفع است و از دامنۀ كوهسار معروف رضع محسوب است كه بين ينبع و صفرا41 است. و از اينجا تا منزل، نُه ساعت مسافت است كه همه را بايد از ميان كوهستان عبور نمود - كه سنگلاخ زياد هم در بين راه دارد - يك ساعت تقريباً به منزل مانده، به بئر سعيد مى‌رسند كه آن هم منزل است. از مسهّله الى بئر شيخ ابراهيم، تمامى اين مسافت آب و آبادى ندارد و خارشتر بسيار دارد و جبل صبح در پهلوى راه واقع شده و به تدريج عقب مى‌ماند و بئر مذكور چاهى است كه عمقش پانزده ذرع و آبش شيرين و شيخ ابراهيم قائم مقام حاليۀ ينبع، در آنجا احداث كرده است و خود مشاراليه مرد معقولى و خيلى با اهل حاج با سلوك است.
* منزل سيم؛ قريۀ حمرا است كه در شرقى شمالى بئر شيخ ابراهيم، به فاصلۀ شش ساعت واقع است؛ يك ساعت كه از بئر شيخ ابراهيم دور مى‌شوند، به زمينى مى‌رسند كه اوّلِ درّه است. مردم در آنجا سنگ بر روى يكديگر مى‌گذارند.
به فاصلۀ دو ساعت و نيم از بئر شيخ ابراهيم، درست يسار متصل به راه بئر بيت شيخ است كه آبش قدرى شور و مسقف است. از اين بئر بيت شيخ كه مى‌گذرند، عبور به ميان عقبه، مسمّى به دُفران است كه خيلى تنگ و حدّ مابين ينبع و جديده است. بعد به وادى صغرا سراز (ير) مى‌شوند و كوه‌هاى اطراف راه، تقريباً سى - چهل ذرع مرتفع‌اند.
به فاصلۀ سه ساعت و نيم از اين چاه، در سمت يسار، متصل به راه، بقعۀ كوچكى است كه مقبرۀ ابوعبيده سعيد، ابن عمّ جناب ختمى‌مآب و اطرافش قبرستان وسيع است كه به دامنۀ كوه متصل مى‌شود. آب انبارى هم دارد كه آب باران در آنجا جمع مى‌شود. در همين نقطه راه ينبع، به جادۀ سلطانى مابين مكه و مدينه ملحق مى‌شود كه تقريباً در شمال اين نقطه به فاصلۀ دو سه منزل مدينۀ منوره و در جنوب به بُعد هفت - هشت منزل مكۀ معظّمه واقع است و جبل صغرا در مقابل راه، از دور پيداست كه تقريباً به طرف يسار جاده كشيده شده و قريۀ صغرا در دامنۀ آن است.
به فاصلۀ نيم ساعت، از ابوعبيده سعيد وارد قريۀ حمرا مى‌شوند كه متصل به سمت يسار جاده، آبادى و نخلستان و آب جارى دارد و در سمت يمين جاده متصل به راه مقابل قريۀ حمرا كوه حمراست و جبل بدر در عقب سر واقع است و در انتهاى آبادى اين قريه، در طرف يسار جاده، دولت عثمانى قلعه‌اى