120چادر بزرگى در بيرون مسجد مى‌زدند كه در آن شربت تهيه مى‌شد و از زائران حرم نبوى با شربت پذيرايى مى‌كردند.
به هنگام بر چيدن چادرِ شربت، بر اساس يك رسم كهن، به خانۀ شيخ حرم، نايب حرم، اعيان و اشراف، خادمان و كارگزاران حرم، سربازان و مأموران انتظامى، و حدود 2000 خانه از اهالى مدينه، براى هر يك، دو يا سه پارچ شربت مى‌بردند.
هزينۀ اين كار بر عهدۀ مدير خزانه بود.
رجبيون در شب معراج بر اساس يك سنت قديمى تا صبح در داخل مسجد النبى مشغول عبادت و اطاعت مى‌شدند و اهالى مدينه در ناله و ندبه، آن‌ها را همراهى مى‌كردند.
بدرقۀ رجبيون
در پگاه بيست و هفتم رجب، نماز صبح را با امام شافعى ادا مى‌كردند. حدود نيم ساعت پس از طلوع آفتاب بر اشتران دو رگۀ خود سوار شده به وطن خود باز مى‌گشتند و پس از وصول به ميهن خود به جشن و سرور مى‌پرداختند.
از قديم مرسوم بود كه به هنگام مراجعت رجبيون، همۀ اهالى مدينه از قلعه‌ها بيرون آمده، با ابراز احساسات زائران حرم نبوى را بدرقه مى‌كردند.
زائران نيز با دلى آكنده از احساس و اشكى بر صورت روان، حرم نبوى را ترك مى‌كردند.
در ميان عرب‌ها زيارت قبر مطهر رسول گرامى (ص) را در شب معراج و ايام رجبيون: «حج‌النّبى» مى‌نامند.
* * *
پى نوشت:
1. اين آمار به قرن سيزدهم هجرى مربوط مى‌شود. سرتيپ ايوب صبرى، فرمانده نيروى دريايى عثمانى در عهد سلطان عبدالحميد خان ثانى بود و اين كتاب به سال 1304ق. به تركى استانبولى، در استانبول به طبع رسيده است.
2. «اگر كسى به هنگام ايراد خطبۀ امام، به بغل دستى‌اش بگويد: ساكت شو، كار لغوى انجام داده است.» ابن اثير، النهايه، ج4، ص257
3. نوح (71) : 28
4. قرآن كريم در مورد شهدايى كه در راه خدا كشته شده‌اند، به صراحت مى‌فرمايد: «آنان را مرده مپنداريد كه آن‌ها زندگانند و در نزد خداى‌شان روزى خوارانند.» (آل‌عمران (3) : 169) و بى‌ترديد پيامبر گرامى اسلام شهيد از دنيا رفته است؛ چنانكه خود از آن خبر داده است. (بحارالأنوار، ج33، ص267)
5. در اينجا مؤلف بحث گسترده‌اى دربارۀ‌راز حضور مؤذن منبر در كنار خطيب، به جهت حفاظت و حراست خطيب از حوادث احتمالى و اين‌كه اين تدبير پس از تهاجم قرامطه اتخاذ شده، به تفصيل سخن گفته، كه نيازى به ترجمۀ آن ديده نشد. (مرآت الحرمين، ج2، صص 101 - 98)
6. اين باغچه در داخل مسجد النبى تا زمان ما موجود بود و نگارنده به سال 1354ش. در تشرف خود آن را مشاهده نمود.
7. مشهور در ميان شيعه، ميلاد مسعود پيامبر (ص) روز 17 ربيع الاول عام الفيل مى‌باشد (شيخ طوسى، مصباح المتهجد، ص791) ولى بنابر مشهور در ميان اهل سنت، روز 12 ربيع الاول مى‌باشد (ابن هشام، السيرۀ النبويه، ج1، ص294)
8. بنابر مشهور در ميان اماميه، معراج پيامبر (ص) در شب هفدهم رمضان و بعثت آن حضرت در روز 27 رجب بوده كه عامّه آن را شب معراج مى‌دانند.