117پس از اذان، سر مؤذنِ حرم با يادآورى اين حديث شريف كه: « مَنْ قَالَ لِصَاحِبه والإمام يخطب: صه، فقد لَغا »2 مردم را به استماع خطبه فرا مىخواند، آنگاه خطيب برخاسته به ايراد خطبه مىپردازد.
پس از اتمام خطبه امام جمعه نماز جمعه را مىخواند و مكبّرها با گفتن تكبير مردم را متوجه ركوع و سجدۀ امام مىكنند.
پس از نماز جمعه، آيۀ شريفۀ: رَبِّ اغْفِرْ لِي وَ لِوالِدَيَّ وَ لِمَنْ دَخَلَ بَيْتِيَ مُؤْمِناً 3 را تلاوت نموده، نمازگزاران يك دل و يك صدا «آيۀ الكرسى» را مىخوانند. با صداى بلند به تسبيح و تقديس خداوند مىپردازند، آنگاه با ذكر: «يا لَطيف» و «يا كافى» مراسم نماز جمعه به پايان مىرسد و بعد يكى از خادمان حجرۀ شريف كه «سنجاق دار» ناميده مىشود، درهاى منبر را مىبندد و پردۀ منبر را روى درهاى منبر مىآويزد و با سنجاق از دو طرف آن را به دو طرف منبر وصل مىكند.
سپس سجادۀ مخصوص خطيب و پردۀ مُزَرْكَش (زربفت) منبر را برداشته به همراه دربان مخصوص به داخل حجرۀ شريفه مىبرد و در جاى مخصوص خود قرار مىدهد.
شركت كنندگان در اين مراسم نورانى، در طول اين عبادت رحمانى، در يك حال عرفانى، آنچنان به وجد و سرور مىآيند كه به حالت بىخودى نزديك شده، تا پايان جهان آن لحظات به يادماندنى را فراموش نمىكنند.
در آستان ملك پاسبان نبوى
بر اساس احاديث فراوانى كه زينت بخش كتب حديثى است، پيامبر خدا (ص) حيات معنوى دارند.4
اهالى مدينه، براساس اين احاديث كه به ثبوت رسيده، معتقدند وجود پاك پيامبر در نمازهاى جمعه و جماعت پرتوافشانى مىكند، از اين رهگذر نمازهاى جمعه و جماعتى كه در روضۀ مطهر اقامه مىشود، حال و هواى ديگرى دارد و ذوق و صفا و جلوههاى آن قابل وصف نيست.
اين نمازها در روضهاى اقامه مىشود كه پيامبر خدا (ص) در حق آن فرموده است:
«ما بين قبري و منبري روضة من رياض الجنه» ؛ «ميان قبر و منبر من، باغى از باغهاى بهشت است.»
اين نماز در حرم پيامبر و در حريم قبر مطهر آن حضرت به پا مىشود كه فرمود:
«مَنْ زار قبري وجبت له شفاعتي» ؛ «كسى كه قبر مرا زيارت كند شفاعتم براى او واجب مىشود.»
اگر چه شفاعت پيامبر (ص) شامل همۀ اهل ايمان است، ولى در مورد زائران قبر مطهّرش به طور خاص در احاديث متواتر بشارت داده است.
كسانى كه از راههاى دور و دراز تنها براى خدا و به قصد قربت براى زيارت قبر مطهر آن حضرت «شَدّ رِحال» مىكنند و با كولهبارى از گناه به درگاه خداوند منّان روى مىآورند و به ذيل شفاعت آن شافع مشفّع چنگ مىزنند، بىگمان همۀ آنان؛ از مستمند و ثروتمند، از توانمند و حاجتمند، مشمول رحمت و مغفرت پروردگارشان قرارگرفته، توبهشان پذيرفته مىشود.5
شب ميلاد پيامبر (ص)
اهالى مدينه در هر سال، شب ميلاد مسعود پيامبر (ص) را در مسجد النبى احيا نگه مىدارند. به هنگام سَحَر، در محوّطۀ باغچهاى كه مقابل بابالنساء است، جمع مىشوند.6
آنگاه منبر تزيين شدهاى مىآورند، يك گروه تباشير 5 نفرى از سوى خطيب مسجد تعيين شده، با صداى دلنشين خود به مولود خوانى مىپردازند. پس از استماع مولودخوانى با شربت از زائران پذيرايى مىشود، آنگاه براى تهجّد به روضۀ مطهّر باز مىگردند.