97كه طبقه دوم از كعبه بالاتر است يا نه؟ تا مثلا در پاسخ به طور واضح گفته شود: «چون طبقه دوم از پشت بام كعبه بالاتر است، بر طواف از طبقه دوم، عرفاً طواف صدق نمىكند» يا به عكس. وقتى در صدق عرفى طواف بين پاسخ دهندگان سه قول است، چگونه از مكلّف بيچاره كه حتّى گاهى در مبدأ و ختم طواف هم اشتباه مىكند و ركن يمانى را ركن «حجرالاسود» مىپندارد، چنين توقّعى داشته باشيم؟
6. جمع بندى و حاصل اين يازده پاسخ، هشت پاسخ ذيل است:
1. كفايت طواف از طبقه بالا: «الف» و «ط» .
2. عدم كفايت طواف از طبقه بالا: «ه-» و «ح» .
3. بهاحتياط واجب، جمع بين طواف شخص از طبقه بالا وطواف نايب در صحن: «ب» .
4. فتوا به طواف از طبقه دوم، و احتياط واجب در نيابت و طواف نايب در صحن: «و» .
5. فتوا به نيابت، و احتياط واجب در طواف خود در طبقه دوم: «ك» .
6. فتوا به نيابت، و احتياط مستحب در طواف خود شخص در طبقه دوم: «ه-» ، «ز» و يك فرض از فروض «ج» .
7. اگر احراز شد كه طبقه دوم، بالاتر از كعبه است، فتوا به نيابت، و در فرض شك، به احتياط واجب، جمع بين طواف از بالا و نيابت: «د» .
8. اگر كعبه مقدس از طبقه دوم پايينتر نباشد، به احتياط واجب، جمع بين طواف از بالا و نيابت، و اگر باشد، طواف از بالا لازم نيست: «ز» . البته ذيل اين فرض، لازمه پاسخ «ز» است و صريحاً ذكر نشده است.
خلاصه اينكه به اين مسأله، هشت گونه پاسخ دادهاند. روشن است كه اگر روحانى كاروان حج بخواهد همه اين پاسخها را به مردم بگويد، كاروان، معركه عظمى مىشود! بنابراين در وضع فعلى، راحتترين راه براى يقين به برائت ذمّه (على اىّ حال) كه مطابق احتياط است و با فتواى هيچ كس مخالف نيست، اين است كه «در فرض عدم امكان طواف بر دوش ديگرى در مطاف، معذور هم نايب بگيرد، هم خودش از بالا طواف كند» .