119
مقدمه:
چادر نشينى؛ چه از لحاظ شكل و چه اصول ترتيب آن، يكى از مسائل اصلى مورد توجه در سكونت بشر بوده است. شهرهاى چادرى كه اولين مكان سكونت بشر اوّليه پس از دوران غارنشينى است، امروزه نيز به عنوان محل‌هايى جهت برپايى جلسات و يا اسكان موقت همچنان مورد توجه است. در اين بين شهرهاى چادرى كه در ايام حج برپا مى‌شود، يكى از باشكوه‌ترين و زيباترين جلوه‌هاى اين نوع سكونت؛ يعنى چادرنشينى است كه در نوع خود منحصر به فرد است، چراكه در زندگى ماشينى بشر امروز و محدوديت‌هاى ناشى از آن، كمتر مى‌توان چنين نوع چادرنشينى، آن‌هم در اين ابعاد منحصر به فرد را شاهد بود. تاريخ چادر و چادرنشينى بخشى از تاريخ جذاب فرهنگى بشر است و شهرهاى چادرى حج، نقطه‌اى برجسته در اين تاريخ به شمار مى‌آيد. ميليون‌ها نفر از سراسر جهان در صحراى عربستان براى زيارت خانۀ خدا گرد هم آمده و اندكى بعد به خانه‌هاى خود باز مى‌گردند.
چادرنشينى و شهرهاى چادرى، نوع خاصى از زندگى مدنى و شهرى از انواع مهم آن مى‌باشد كه هميشه وجود داشته و خواهد داشت و در همه‌جا و توسط همه كس و از جمله در قبايل صحرانشين و نيز اردوگاه پناهندگان قابل استفاده است. درك بهتر از ماهيت اين شهرهاى چادرى، به ما در اجتناب از مصائب فراوانى كمك مى‌كند. به خصوص اگر ياد بگيريم كه چگونه از اين شهرهاى چادرى مراقبت كنيم تا شكل و معناى آن‌ها به همين صورت حفظ شود و دست نخورده بماند. شهرهاى چادرى مى‌تواند در حوادث و بلاياى طبيعى سخت جهت اسكان پناهندگان و آسيب ديدگان مورد استفاده قرار گيرد. لذا لازم است تا سازمان‌هاى خيريۀ جهانى؛ چون يونسكو، توجه ويژه‌اى به اين شهرهاى چادرى بنمايند. اين شهرها را در هر جاى جهان كه لازم باشد، تنها ظرف چند روز مى‌توان برپا نمود و البته اين مبحث نياز به صرف وقت مطالعه و تحقيق توأم با بردبارى دارد و اين نوشتار بحث دربارۀ گوشه‌اى از اين موضوع را عهده‌دار است.