152اعمال كنيد:
1) دربارۀ گروهى از جوانان در روزگار نخستين بپرسيد كه داستانى شگفت دارند.
2) از مردى جهانگرد كه شرق و غرب به آن دست يافت بپرسيد
3) و در مورد روح بپرسيد.
آنان چون نزد پيامبر خدا صلى الله عليه و آله آمدند و پرسشها را طرح كردند؛ سورۀ كهف دربارۀ جوانمردان و ياران كهف و در مورد ذوالقرنين و روح نازل شد و اينكه مردم قريش براى آزمايش پيامبر دست به دامن يهود شده و پرسشهاى مطرح كردهاند كه جوابى غيبى مىطلبد.
و از اينكه به اعتراف مفسّرين و سيرهنويسان پرسشها از يهود بود و آيات مذكور در سورۀ كهف در اينباره نازل شد، جملگى حكايت از طرح انديشۀ يهود در ميان عرب مىكند.
آيا يهود و نصارى از بعثت پيامبر خدا صلى الله عليه و آله آگاه بودند؟
برخى از مورّخان (همانگونهكه خواهد آمد) گفتهاند، يكى از عوامل مؤثر در پيشرفت اسلام در يثرب، آمادگى ذهنى و فكرى مردم اين ديار به جهت معاشرت و همسايگى با يهوديان بوده است.
لازم است ابتدا به اين نكته بپردازيم كه آيا واقعاً يهود از بعثت پيامبر اسلام خبر داشت يا نه؟ آنچه از گزارش تاريخ، نقل احاديث و آيات قرآنى برمىآيد، اين است كه يهوديان از بعثت پيامبر اسلام آگاه بودهاند؛ تا آنجا كه او را مانند فرزند خود مىشناختند و حتى جاى مهاجرت او را مىدانستند و اكنون نمونههايى، بهطور اختصار، از احاديث و آيات قرآن ذكر مىكنيم:
1. چرا يهود به ناحيۀ يثرب مهاجرت كرد؟
در برخى از روايات اسلامى آمده است: علت مهاجرت يهود به يثرب براى اين بوده است كه آن را سرزمين مهاجرت پيامبرى مىدانستند؛ از جمله در تفسير عياشى از امام صادق عليه السلام نقل شده است كه در مورد آيۀ . . . وَ لَمّٰا جٰاءَهُمْ كِتٰابٌ. . .
فرمود: يهود در كتب خود خوانده بود كه محلّ هجرت پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ميان «عير» و «اُحد» است - ولى محل آن را نمىدانستند - براى پيدا كردن آن به جستجو پرداختند. به كوهى رسيدند كه آن را «حداد» مىگفتند و گفتند «حداد» و «احد» يكى است و فرقى ندارد - و به اميد اينكه همان سرزمين