135نكتۀ ديگر آن است كه همين خبر به عبارت ديگرى هم نقل شده؛ از جمله روايتى كه مسند است و سند آن به بريدةبن حصيب مىرسد، چنين است: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله از يكى از جنگها باز مىگشت، در اين هنگام كنيز سياهى آمد و گفت: اى پيامبر خدا، من نذر كردهام اگر شما سالم برگشتيد بالاى سر شما دف بزنم. حضرت فرمودند: اگر نذر كردهاى بزن و الا خير. كنيز گفت: نذر كردهام. آنگاه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله نشست و آن كنيز دف زده و گفت:
طَلَعَ الْبَدْرُ عَلَينٰا
اشكال اين است كه ابن حبان اين حديث را در «صحيح» خود نياورده و علاوه بر آن، نظر چنين است كه در اصل كتاب «مورد الضمان» هم نبوده و روى نسخه به خط ديگرى به آن افزوده شده است. در سبل الهدى و الرشاد (ج3، ص386) به نقل از «رزين» ، يك بيت ديگر هم به آن افزوده شده است:
اَيُّهَا الْمَبْعُوثُ فِينٰا
جِئْتَ بِالْأَمْرِ الْمُطٰاعِ
ثنية الوداع كجاست؟
ثنيات، جمع ثنيه و به معناى جاى مرتفع است. برخى آن را مسير در كوه (الطريق فى الجبل) دانستهاند. وداع هم كه از توديع است. فيروز آبادى در اين باره، ضمن اشاره به اختلافى كه در تفسير محل آن است، مىگويد: گفته شده است: ثنيات الوداع جاى وداع مسافران از مدينه به مكه است. نيز گفته شده، از اين رو، اين نام را بدان نهادهاند كه رسول در آن محل با كسى كه در اواخر حياتش او را در جاى خود در مدينه گذاشت وداع كرد. نيز گفتهاند: آنجا محل وداع او با برخى از سرايايى است كه اعزام مىكرد و نيز گفته شده، نام يك وادى در مدينه است و درست است كه اين يك نام جاهلى است و محل توديع مسافران است، اين چيزى است كه اهل سيره و تاريخ گفتهاند. 2در روايات دربارۀ ثنية الوداع چه آمده است:
در اين باره چند روايت وجود دارد:
جابر مىگويد: وقتى ما عازم تنبوك بوديم، به عقبهاى رسيديم كه در سمت مسير