62البته اين برداشت عقلى نمىتواند علت و ملاك حكم را روشن سازد، ولى توجيهى براى تفاوت هرولۀ زنان و مردان است. بنابراين، نمىتوان از آن نتيجه گرفت كه اگر برفرض در زمانى هيچ مردى در سعى صفا و مروه نبود، هروله براى زنان لازم است.
در مورد اسرار حج، هرگاه كه سخنان آنان مستند به يكى از منابع معتبر (قرآن، سنت، عقل و تاريخ) بود، قابل قبول است. اما در صورتى كه مستند نباشد يا براساس منابع غير معتبر (مثل شهود، مكاشفه يا رؤيا) باشد، نمىتوانيم آنها را بهعنوان اسرار و حكمتهاى حج به شارع نسبت دهيم.
يادآورى: در برداشتهاى عقلى از آيات و احاديث لازم است توجه كنيم كه اين مطلب به «تفسير به رأى» منتهى نشود، كه در احاديث حرام و ممنوع شمرده شده است. 1تفسير به رأى آن است كه انسان بدون توجه به قرائن عقلى و نقلى، مطلبى را براساس رأى و گمان خود، از آيات برداشت كند و بهصورت قطعى به خداى متعال نسبت دهد. 25. شهود و مكاشفۀ عرفانى
يكى از منابع معرفتى بشر، الهامات و شهود و مكاشفات و رؤياهاى صادق است. ولى اين مطلب سهگونه است:
الف: گاهى اين منبع معرفتى براى پيامبران و معصومان حاصل مىشود، كه در آن صورت حجت است؛ همانطور كه ابراهيم عليه السلام بر اساس رؤياى خود، مىخواست فرزندش را قربانى كند. 3ب: گاهى اين مكاشفات و رؤياها براى افراد غير معصوم اتفاق مىافتد و شخص مكاشفهگر يقين پيدا مىكند كه مكاشفۀ او حق و صادق است، كه در اين صورت براى خودش اطمينانآور است و چهبسا بتواند براساس آن برنامهريزى و عمل كند.
ج: گاهى اين شهودها، مكاشفات، الهامات و رؤياها، براى افراد غيرمعصوم حاصل مىشود و براى ديگران نقل مىكنند، كه البته براى ديگران حجت نخواهد بود؛ چرا كه:
اولاً: شهود و مكاشفه امرى شخصى و غيرقابل انتقال به غير است؛ يعنى دسترسى به آن