220سمهودى به‌نقل از ابن‌النجار اظهار مى‌دارد: «در كوه احد غارى وجود دارد كه گفته مى‌شود پيامبر صلى الله عليه و آله در آن پنهان شد و همچنين مسجدى در آن وجود دارد كه گفته مى‌شود پيامبر گرامى در آن نماز خوانده است. صخره‌اى نيز در كوه موجود است كه حفره‌اى به اندازۀ سر يك انسان در آن وجود دارد و گفته مى‌شود كه پيامبر صلى الله عليه و آله بر صخرۀ زير آن نشسته است.
طرح بازسازى چشمۀ زبيده و احياى اين اثر تاريخى
پس از گذشت بيش از سه قرن، جان تازه‌اى در كالبد «چشمۀ زبيده \عين زبيده» دميده مى‌شود. امير مكه كميته‌اى را براى جلوگيرى از تعدّى به حريم مجراى «عين زبيده» در ميان كوه‌هاى الكر در شمال شرقى استان طائف و مكۀ مكرمه تشكيل داد. از سوى ديگر، پادشاه كنونى عربستان سعودى، در دوران ولايت‌عهدى خود دستور اجراى پروژۀ بازسازى چشمۀ مزبور و احياى اين اثر تاريخى را صادر كرده بود. رييس تيم پژوهشى پروژۀ مزبور و مدير مركز آبيارى دانشگاه ملك عبدالعزيز جده در اين مورد اظهار مى‌دارد كه تعديات برخى از شهروندان عربستان نسبت به حريم مجراى چشمه، مزاحمت‌هايى براى افراد اين تيم در مرحلۀ سوم اجراى پروژۀ پژوهشى، باعث تعطيل شدن موقت پروژه گرديد و به‌همين خاطر موضوع به امير مكه ارجاع شد و وى دستور جلوگيرى از تعدّى را صادر كرد. اين تعديات از سرچشمۀ مجراى عين زبيده واقع در بخش شمالى كوه‌هاى الكر آغاز و تا مركز بازرسى واقع در منطقۀ رهجان (وادى ملكان) در شرق مشعر عرفات ادامه داشت. . . تاكنون 80% مطالعات ويژۀ مرحلۀ سوم پروژه به اتمام رسيده و تنها نقشه‌ها و طرح‌هاى مهندسى و فنى اين مرحله باقى مانده است. ملك عبداللّٰه، پادشاه كنونى سعودى در دوران ولايت‌عهدى خود، مبلغ 5 ميليون ريال جهت تكميل مرحلۀ سوم پروژه كه از نيمۀ سپتامبر 2004 شروع شده، اختصاص داده بود.
طبق اظهارات مشار اليه، چشمۀ زبيده از وادى نعمان و مشخصاً از دامنه‌هاى كوه‌هاى سراة در وادى نعمان سرچشمه مى‌گيرد و پس از عبور از منابع مختلف آبى، به مرز عرفات مى‌رسد و پس از گذشت از آن، به مأزمين و سپس به مشعرالحرام و مزدلفه مى‌رسد و از آن‌جا به منطقۀ عزيزيه در مكه و سپس به حىّ‌المعابده مى‌رسد و آب آن از آن‌جا به ساير محلات و مناطق قديمى مكه منتقل مى‌شود و هر باز آن، يا چند باز آن به يك محله از محلات بخش قديمى مكه اختصاص داشت. طول قنات اصلى چشمۀ زبيده به 26 كيلومتر مى‌رسد، اما