202مى‌آمد، تعداد حجاج به 1500 نفر كاهش و در عوض در سال 1910 به خاطر خوب بودن محصول پنبه، اين رقم به 5000 نفر افزايش يافته بود. (31. S rezuarB
على‌رغم اين‌كه ترك‌هاى تركستان در دورۀ روسيۀ تزارى شرايط بسيار سختى را مى‌گذراندند، با اين وجود علاقه و عشق خود به سرزمين مقدس را در هر جايى بروز مى‌دادند. آنان براى آسان كردن سفرهاى حج از هيچ تلاشى دريغ نمى‌كردند. در اين چهارچوب، از آنجا كه راه آهن اسانبول حجاز دولت عثمانى مسير حج را كوتاهتر و آسانتر كرده و براى اهالى تركستان نيز بسيار پر فايده به شمار مى‌آمد، آنان نيز تا جايى كه توان داشتند كمك‌هاى مالى خود را براى انجام اين پروژه ارسال مى‌كردند. از آن جمله در سال1316 هجرى، از طرف كوشبك‌هاى بخارا و آستاناكول براى راه‌آهن حجاز مقدار 846. 37 قروش به كميسيون اعانۀ راه‌آهن عثمانى فرستاده شد. ب)
misiK ,karve sase zidliY. AB) (084/032. n karve 3/-81
به همين شكل، يابال باطور از اميران مانايماى گرگير در سال 1904 در اثناى سفر به‌حجاز از راه استانبول، مقدار دو هزار صم (moS) كمك مالى كرده بود. در مقابل، از طرف عبدالحميد پادشاه عثمانى نيز برات و نشان طلا به وى اعطا شد.
,ululU nadbaS lameK) nadbaS
,hiraT acaksoK nadbaS (1992 ,keksiB vopaK. N. zaH,ritaab
حج در دوران كمونيست‌ها
تركستان به دورۀ جديدى پا گذاشت كه در آن، انقلاب بلشويك بر ضدّ اسلام به وقوع مى‌پيوست. بلشويك‌ها در سال‌هاى