773 - عكسهاى قديمى موجود از ستونها
قرينۀ ديگر، عكسهاى قديمىِ ستونها است كه نشان مىدهد در كنار آن چراغى براى روشنايى در شبها، جهت آنها كه در شب رمى مىكردند، آويزان بوده، اگر سنگها را مىبايست به ستونها بزنند، همان روز اول چراغ درهم مىشكست و از بين مىرفت؛ زيرا همانگونه كه ديدهايم، مردم در انداختن سنگها نشانهگيرى دقيق ندارند.
اين بحث را با گواهى روشنى كه در كتاب «تاريخ مكّه» آمده است، پايان مىدهيم:
در جلد ششم «التاريخ القويم لمكّة و بيت اللّه الكريم» نوشتۀ «محمد طاهر الكردى المكّى» كه از مهمترين كتابهاى عصر ما در تاريخ مكّه است و زير نظر مقامات حجاز چاپ شده، چنين مىخوانيم:
«و بوسط كلّ جمرة من الجمرات الثلاث علامة كالعامود المرتفعة نحو قامة، مبنيّة بالحجارة، اشارة الى موضع الرمي، و هذه العلامات على الجمرات لم تكن في صدر الإسلام و إنّما أحدثت فيما بعد» . 1«در وسط هريك از جمرات سهگانه، علامتى است مانند ستون كه ارتفاع آن به اندازۀ قامت يك انسان است و از سنگ ساخته شده، به عنوان اشاره و علامت براى محلّ رمى و اين علامتها در صدر اسلام نبوده و بعداً پيدا شده است.»