166بدوىهاى جاهل مهدوم شده، اينهمه اظهار غيرت و حميّت و دردمندى نمودند و در مجامع و منابر و روزنامهها مرا لعن و تكفير كردند و عالم را بر من شوراندند و بدنام خواستند. . . .» 1تلاش براى بازسازى
پس از سلطۀ وهابيان بر حجاز و ويران ساختن حرم و گنبد ائمۀ بقيع و ديگر مدفونين در اين قبرستان، شيعيان جهان و خصوصاً مراجع و علماى دينى تلاشها و اقداماتى براى بازسازى و تعمير قبور بقيع انجام دادهاند كه به بعضى از آنها اشاره مىكنيم:
مظفر اعلم، نمايندۀ دولت ايران در جدّه از سال 1330 ه. ش. كوششهايى در اين راستا داشته است. وى در تاريخ 21/9/1330 در نامهاى به شمارۀ 402، خطاب به كميسيون دائمى حج چنين مىنويسد:
روز چهار شنبه ششم آذرماه 1330 براى زيارت مدينۀ منوره به آنجا رفتم.
نتيجۀ مطالعات خود را ذيلاً به عرض مىرساند:
1 - وضعيت بقيع بعد از خرابى تمام ساختمانهاى قبور ائمۀ اطهار عليهم السلام بسيار دلخراش است و عبارت از قبرستان پست و بلند عمومى است كه هيچ فرق و امتيازى بين قبور بزرگان دين و عامّه ناس باقى نيست و اگر توفيق حاصل شود كه موافقت اولياى دولت سعودى براى ساختن ديوارى با پنجرههاى آهنى گرد محوطه مدفن مطهر ائمۀ هدى تحصيل شود كه اقلاً اين قبور در ميان اين چهار ديوار محفوظ بماند، قدم بزرگى در حفظ شعائر اسلام برداشته شده است. اميدوارم در مواقع مقتضى در مذاكره با اوليا مؤثر و متنفذ، كوتاهى نشود. شايد بتوان فعلاً تا اين اندازه حفاظت قبور منظور را، كه عبارت از محوطهاى بهوسعت 120 متر مربع است تأمين نمود و نيز سايهبانى در مقابل اين محوطه مانند سايهبان بين صفا و مروه ساخته شود.
2 - حضرت آقاى سيد محمدتقى طالقانى كه از طرف حضرت آيتاللّٰه بروجردى براى سرپرستى و هدايت جماعت شيعى مدينه، موسوم به نخاوله، كه عبارت از پنج الى ششهزار نفر از عناصر كارآمد و مؤثر مدينه مىباشند، اعزام شدهاند، موقعيت خوبى در ميان