72
هجرت يا جهانى كردن اسلام
سيد محمد باقر نجفى
مقدمه
هجرت در تاريخ اسلام، جايگاه مهم و ويژهاى دارد و در آيات متعددى از قرآن كريم، به عنوان وسيلهاى براى توسعه و گسترش اسلام و خارج شدن از سلطۀ ظالمان و مستكبران مطرح شده است.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله نيز - آنگاه كه آزار و فشار مشركان در مكه به اوج خود رسيد - از اين برنامه استفاده كرد و با بهرهگيرى از هجرت به عنوان يك تاكتيك، دامنۀ فعاليت و مبارزۀ خود را گسترش داد و به مدينه كشاند و سپس با بهرهگيرى از پشتوانۀ مردمى، قدرتمندانه به مكه بازگشت و آنجا را فتح نمود و به گسترۀ حكومت اسلامىِ آن روز افزود.
چگونگى هجرت پيامبر صلى الله عليه و آله و مسير حركت آن حضرت از مكه به مدينه، تقريباً در تمامى تواريخ و كتب سيره ذكر شده و بارها در محافل و مجالس، از آن سخن به ميان آمده است.
دانشمند فرزانه و محقق و مدينه شناس بزرگ، مرحوم سيّد محمد باقر نجفى رحمه الله، از منظرى جديد به موضوع هجرت نگريسته و براى دستيابى به حقيقت آن، وجب به وجب اين مسير را طى كرده و شايد تنها فرد ايرانى باشد كه چنين توفيقى برايش فراهم شده است.
وى پس از سالها پژوهش ميدانى، سر انجام نتيجۀ تحقيقاتش را در كتابى با