142امّاره) ، طاغوت بيرونى كه شامل دو گروه است: شياطين جنّى؛ شياطين انسى (دشمنان دين و انسانيت) .
فصل هفتم (منزل هفتم) : قربانى و تقصير، تجلّى رضا و فنا
عناوين: رضا عالىترين مقام، فنا غايت عرفان، قربانى و تقصير تجلّى رضا و فنا، قربانى تجلّى رضا و فنا (پيشينۀ تاريخى) ، قربانى در شريعت اسلام، اسرار قربانى، تقصير تجلّى رضا و فنا.
عارف و سالك الهى، پس از طىّ منازل پيشين، به مقام رضا و فنا نايل مىشود. رضا، با توحيد و توكّل حاصل مىشود؛ رضايت به قضاى الهى و فنا، نتيجۀ فضل و رحمت الهى و علّت آن رؤيت جمال حق به چشمۀ دل و الهام و افاضۀ خداوند به قلب است.
پيشينۀ قربانى از زمانى است كه انسان در انديشۀ تقرّب به معبود، قربانى مىكرده و آن را وسيلهاى جهت رسيدن به خواستها و برطرف ساختن حوادث سهمگين، آسيبها و زيانهاى فردى قرار مىداده است. از گزارشهاى تاريخى بر مىآيد كه بيشتر قربانىها، انسانها بودهاند؛ مانند اطفال دختر و پسر؛ بهويژه نخستين فرزند، دختران باكره، اسراى جنگ، بردگان و گنهكاران.
با پيشرفت و گسترش انديشۀ دينى، رفته رفته اين شيوۀ ضدّ انسانى نزد بسيارى از امتها متروك و مطرود مىگردد و حيوانهايى چون: گاو، گوسفند و. . . جايگزين انسان مىشود. ظهور شريعت اسلام، مهر بطلان بر پيرايههاى خرافهانگيز قربانى زد؛ رنگ و جلوهاى الهى به آن بخشيد و رمز فنا گرديد. به علاوه دستور رسيد كه: «گوشت آن را بخوريد و تهىدستان را نيز از آن اطعام كنيد» 1اين عمل كه به تأسّى از ابراهيم خليل الرحمان است، سمبل و نماد قربانى كردن خود و وصول به مقام فناى فى اللّٰه است.
پىنوشتها: