114دوران معاصر، در بارۀ مدينهشناسى نوشته شده، بخشى از آن به معرفى اين مساجد اختصاص يافته و اين در حالى است كه در معرفى اين مساجد گاهى تأليفات مستقلى نيز سامان يافته است، مانند:
* تاريخ المدينة المنوّرة؛ از ابوزيد عمر بن شبّه نميرى (173 - 262ه. ق.) .
مؤلف اين كتاب، ضمن معرفى مساجد مدينه، آنها را به دو بخش تقسيم نموده است:
الف: مساجد و محلهايى كه نماز خواندن رسول خدادر آنها مسلّم و قطعى است؛ (ذكر المساجد و المواضع الّتي صلّى فيها رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله)
ب: مساجدى كه نماز خواندن آن حضرت در آنها محتمل و مورد اختلاف است؛ (ذكر المساجد الّتي يقال انّه صلى الله عليه و آله صلّى فيها و يقال انه لم يصلّ فيها) گفتنى است در بخش اول نزديك به چهل مسجد شناسانده است. 1* الدرة الثمينة في تاريخ المدينة؛ كتابىاست از محبّالدين ابن نجار متوفاى 640 ه. ق. اين كتاب با اين كه خلاصهاى است از تاريخ مدينه، ليكن بخش مهمى از آن به معرفى مساجد مدينه اختصاص يافته است. 2* وفاء الوفا بأخبار دارالمصطفى؛ كتابى است از نورالدين على بن احمد سمهودى متوفاى 911ه. ق. اين كتاب گستردهترين و مورد اعتمادترين نوشته در مدينهشناسى است و مؤلف آن گذشته از اينكه بيش از چهل مسجد قديمى در داخل و خارج مدينه را شناسانده، در فصل ديگرى با عنوان «فيما ينسب اليه صلى الله عليه و آله من المساجد بين مكة و المدينة» به معرفى مساجدى كه رسول خدا در مسير خود از مدينه تا مكه، در آنها نماز خوانده، اختصاص داده و از مسجد شجره شروع كرده و نزديك به سى مسجد را در اين مسير اسم مىبرد كه يكى از آنها مسجد «غدير» است.
از كتابهايى كه در عصر حاضر، در موضوع مدينهشناسى چاپ گرديده و مساجد قديمى مدينه در آنها معرفى شده كتابهاى زير است:
* «تاريخ المعالم المدينة المنورة قديماً و حديثاً» 3
* «فصول من تاريخ المدينة المنوره» 4
* «المساجد الأثرية في المدينة النبويّة» 5