97
درِ كعبۀ معظّمه
يكى از اشياى نفيس گنجينۀ هنرى - تاريخى كعبه، يك لنگه درِ كعبه است كه از چوب با پوششى از آهن ساخته شده و اندازۀ آن 45/1*20 متر مىباشد. اين در، در بخش امانتهاى مبارك موزۀ طوپ قاپى نگهدارى مىگردد.
ديگر كليدهاى عصر عباسى و مملوكى
مجموعۀ ديگرى، غير از مجموعۀ اشياى نفيس طوپ قاپى، نيز موجود است كه وجود پنج كليد، آن مجموعه را كامل كرده است. تاريخ دو عدد از آنها، به عصر عباسى باز مىگردد كه در مجموعۀ «نهاد سعيد» در رياض نگهدارى مىشود و بر روى آنها نوشته شده: به فرمانِ فرمانروايى كه در قرن هفتم هجرى، برابر با سيزدهم ميلادى به زيارت خانۀ خدا آمده، در مكه ساخته شده است. نوشتههاى روى آنها به صورت طلاكوب است، جنس كليد از برنز و با نقوش گياهى تزيين گرديده است. 1دو عدد ديگر آنها به دورۀ مملوكى مربوط مىشود و تاريخ ساخت آن 765 ه. ق.
1363 ميلادى مىباشد و در حوزۀ هنر اسلامى در قاهره نگهدارى مىگردد و يكى از آنها به «سلطان اشرف ناصرالدين فرج (1399 - 1412 ميلادى) تعلّق دارد و هم اكنون از متعلّقات موزۀ لوفر در پاريس مىباشد و تاريخ ساخت آن 1405 ميلادى است. جنس اين كليد از آهن بوده و طلاكوب گرديده است.
كليدها و قفلهاى عصر عثمانى
شمار كليدها و قفلهايى كه تاريخ آن به عصر عثمانى باز مىگردد، برابر دو مجموعهاى است كه از آن ياد كرديم. در ميان آنها، قفلهايى وجود دارد كه كليدهاى آنها مفقود گرديده و نيز كليدهايى است كه قفلهاى آنها پيدا نشده است.
نخستين پادشاه عثمانى، كه پيش از انتقال خلافت به آنان، براى كعبه قفل ارسال كرده «سلطان بايزيد دوّم» بود - كه ما پيشتر از او ياد كرديم - و از ميان اين مجموعه قفلها دو قفل به وى مربوط مىگردد كه هر دو از نظر شكل و نوشتجات رويشان، بسيار شبيه