136حجاز. مكه مكرمه، جدّه و عقبه در اين سرزمين قرار دارند. گاه رسول خدا صلى الله عليه و آله به آن نسبت داده و گفته مىشود: تهامى.
تَيْم: يكى از نامهاى كوهى است كه در حدود شرقى حرم مدينه واقع شده و غزوۀ سويق در محل آن بهوقوع پيوست.
اين كلمه - همانگونه كه گذشت - دچار تصحيفات زيادى گشته است.
«ث»
ثَبْره (به فتح اول و سكون دوم) : در حديث آمده است كه: «رسول خدا صلى الله عليه و آله در ثبره كه بر سر راه و روبهروى بويره قرار دارد، ايستاد و فرمود. . .» .
ثبره: زمينى را گويند كه سنگهايى مانند سنگهاى حَرّه دارد. گفته مىشود:
به ثبرۀ فلان رسيدم؛ يعنى به حرّۀ فلان.
بكرى مىنويسد: ثبره نام جايى است.
نك: «بويره» .
ثَبير (به فتح اول) : كوهى است در مكه. در احاديث از اين كوه نام برده شده، از جمله آمده است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله بالاى آن رفت و كوه لرزيد. حضرت فرمود: آرام باش، ثَبير!
نيز ثبير جايى است در سرزمين مُزَينه كه رسول خدا صلى الله عليه و آله آن را به اقطاع شُريسبن ضمرۀ مزنى داد. نيز نك:
«شعب ثبير» .
ثُمامه (به ضمّ اول) : صُخيرات الثمامة يكى از جاهايى است كه پيامبر صلى الله عليه و آله در مسير خود از مدينه به بدر از آنجا عبور كرد. «صخيراتالثمام» هم مىگويند. مغربيان آن را بهصورت «صخيراتاليمام» - با ياء - روايت كردهاند.
ثَنيّةالحوض: در حديث سلمةبن اكون آمده است كه گفت: با رسولخدا صلى الله عليه و آله از عقيق بهراه افتادم و چون به ثنيه (گردنه) اى كه به آن ثنيةالحوض مىگويند و در عقيق است رسيديم آن حضرت با دست خود بهطرف مشرق اشاره كرد. . . تا آخر حديث.
ثنيةالعائر: اين گردنه نزديك مدينه است و رسول خدا صلى الله عليه و آله در راه هجرت از آن عبور كرد.
ثنيةالعليا و ثنيةالسفلى: در سنن ابنماجه آمده است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله از ثنيةالعليا وارد مكه مىشد و هرگاه مىخواست خارج شود از ثنيةالسفلى خارج مىشد. ثنيۀ عُليا همان جايى است كه امروزه به آن «مَعْلاة» مىگويند و عبارت است از بخش بالاى مكه ودر