113نفرند.» ¹در مكه جداى از آنچه مطوف مى‌گيرد، زائران به فراخور دارايى خود و براى انجام كارهاى ويژه، پولى به يكى از آغايان حرم داده و كار خويش را به سامان مى‌رسانده‌اند. براى نمونه زائرى در سال 1317 نوشته است كه «يك ريال فرانسه» به يكى از آغايان حرم داده تا به او كمك كند، نزديك مقام ابراهيم رفته، نماز طواف خويش را به جاى آورد. ²در مدينه نيز به حجاج ايرانى تأكيد شده است تا با پرداخت يك قران يا دو قران هم شده به آغايان خواجه حرم داده شود تا حرمتشان حفظ شود. ³

در آن روزگار، با پرداخت اندكى پول، امكان ورود به كعبه نيز وجود داشت. اين رسمى كهن بود كه البته برخى در اصل آن به لحاظ فقهى، تشكيك مى‌كردند. ⁴كازرونى (در سال 1315) مى‌نويسد كه «حقير با جناب حاجى شيخ عبدالحميد، بعد از دادن دو ريال فرنگ داخل در كعبۀ منوره شديم» . ⁵امين الدوله نيز كه شخصيت سياسى شناخته شده‌اى بود، در سال 1316 پس از انجام فريضۀ حج از سوى كليددار كعبه كه از خاندان بنى شيبه بوده، دعوت شده است تا به درون كعبه برود. وى حتى قطعه‌اى از پردۀ كعبه را نيز به او داده است. ⁶ميرزا داود در سال 1322 با پرداخت يك مجيدى به داخل كعبه رفته است. ⁷در سال 1331 نيز گزارش شده است كه «امام حنفى كه جوان سى سالۀ كليددار بيت شريفه است و مال حرام هم خيلى مى‌خورد، از هر آدمى دو روپيه و يك مجيدى براى دخول بيت شريف مى‌گيرد» . ⁸