66برافراشتن پرچم جنگ بر ضدّ اسلام و قرآن به وسلۀ خاندان معاويه در اذهان زنده مىشد و همۀ جنايات آنان را تداعى مىكرد و اين وضع براى معاويه قابل تحمّل نبود و لذا تصميم گرفت اجساد اين شهدا را كه به عقيدۀ او پس از گذشت بيش ازچهلسال بجزيك مشت استخوان پوسيده از آنان باقى نيست، به دست بازماندگان خودِاين شهدا بهنقاط مختلف منتقل و پراكنده كند و اثر قبرها را محو سازد تااحد وجنگ آن در اثر عدم حضور مسلمانان در اين نقطه، به فراموشى سپردهشود. آرى براى اجراىاين سياست بود كه معاويه دستور حفر قنات و عبور دادن آن، از محل دفن شهدا را صادر كرد و تا نبش قبر آنان، اين سياست به خوبى پيش رفت ولى با كرامت شهيدان و سالم بودن اجسادشان مواجه گرديد و براى جلوگيرى از تبليغات منفى بر ضدّ او و بهطور اجبار اجساد شهدا در همان محل به خاك سپرده شدند.
فاطمه عليها السلام نخستين كسى كه قبر حمزه را ترميم كرد
به طورى كه ملاحظه خواهيد كرد، قبر شريف حمزه از قرن دوّم هجرى در زير سقف و داراى ساختمان بود ولى طبق نقل محدّثان و مورّخان، از امام باقر عليه السلام، اولين كسى كه اين قبر را پس از گذشت چند سال و ظهور آثار فرسودگى در آن، به تعمير و ترميم و سنگچينى و علامتگذارى پرداخت و از ساير قبور مشخص ساخت، حضرت زهرا عليها السلام بود و جالب اين است كه اين روايت در منابع اهل سنّت بيش از منابع شيعه منعكس گرديده است!
متن روايت چنين است:
«. . . عن سعد بن طريف، عن أبىجعفر عليهما السلام إنّ فاطمة بنت رسولاللّٰه صلى الله عليه و آله كانتْ تزور قبر حمزة عليه السلام ترُمُّهُ وتُصْلحُهُ وقد تعلّمتْه بحجرٍ» ؛ 1«سعد بن طريف از امام باقر عليه السلام نقل مىكند كه دختر رسول خدا، فاطمۀ زهرا قبر عمويش حمزه را زيارت و آن را ترميم و اصلاح مىكرد و اين قبر را با سنگ چينى، علامت گذارى و مشخّص ساخته بود.»
حرم حضرت حمزه در قرن دوّم
سمهودىاز عبدالعزيز (قديمىترين مدينهشناس) نقل مىكند: «إنّه كان على