54فيصله يافت. مبلغ ياد شده بين «صاحب شتر و شريف و قونسول اشرف بخش مىشود» . 1در برابر اين قبيل نقل ها كه همه حكايت از ظلم و ستم قونسولهاى ايرانى در جده دارد، نجمالملك در سال 1306 از يكى از خدمات حاجى ميرزا حسن خان كارپرداز ايران در جده در آن سال ياد كرده است: «روزى يك نفر دهقان ايرانى، خواست به طواف بيتاللّٰه مشرّف شود، گيوۀ خود را با شال دستمال بر پشت پيچيد و داخل مسجد شد. يكى از خواجههاى حرم ملتفت شده، در حين طواف چند چماق سخت بر كتف او بنواخت، احدى از بستگان كارپرداز خانۀ ايران، واقعه را از دور ديده، به كارپرداز اطلاع داد. مشار اليه در صدد قصاص برآمد، به اذن جناب شريف و پاشاى مكه، آن خواجه را در همان محل كه چماق زده بود، به سياست رسانيدند.» 2در مدينۀ منوره، قونسولى در كار نبوده و مزوّر عجمها كه سيد حسن فرزند سيد مصطفى بوده، كارهاى آنان را حل و فصل مىكرده است. فراهانى در سال 1302 با اشاره به اين نكته مىنويسد كه البته در برخى از سال ها «از جانب قونسول جده، آدمى موقتا در مدينه مىآيد و هست تا حجاج از آنجا بروند. و در اين سال، ميرزاعلى خان نامى، ترك آذربايجانى، از جانب قونسول جده به مدينه آمده بود.» 3پىنوشتها: