110همچنانكه ايمان و اعتقاد و قصد خالص داشتن نيز در اين امر تأثير فراوان دارد. و براى افراد بى‌اعتقاد اثر معكوس مى‌بخشد وَلاٰ يَزِيدُ الظّالِمِينَ إلّاخَسٰاراً
توضيح آنكه: هر گاه كسى از روى عقيدۀ خالص و با اتّكال به خداوند، آب زمزم را براى دمان هر دردى بنوشد و از خدا شفا طلبد، اگر حكمت‌الهى ايجاب كند اجمالاً به مقصود نائل آيد و چنانكه در ادعيه آمده كه هنگام نوشيدن بگويد:
«أللّٰهمّ اجعَلْهُ عِلْماً نٰافِعاً وَ رِزْقاً وٰاسِعاً وَشِفٰاءاً مِنْ كُلِّ دٰاء وَسُقْم» . 1
«بار خدايا! آن را علم نافع و روزى فراخ و شفاى هر درد و بيمارى قرار ده.»
و چنانكه ملاحظه مى‌كنيم از خدا خواسته مى‌شود كه آن را نافع و شفابخش قرار دهد و مفهوم آن اين است كه اگر او ارادۀ چنين چيزى را نكند مثمر ثمر نخواهد بود. بنابر اين، نكته‌هاى متعدّدى در اينگونه امور وجود دارد؛ چون اراده و مشيّت الهى، اقتضاى حكمت و مصلحت، خلوص نيّت و. . . كه هر گاه يكى از اينها خلل پذيرد مقصود حاصل نگردد و بدين ترتيب نبايد انتظار داشت در هر مورد و براى هر كس و تحت هر شرايطى آب زمزم يا تربت امام حسين عليه السلام مؤثر باشد؛ چنانكه در مورد دعاها و يا داروهاى طبيعى نيز اين شرايط اجمالاً مؤثّر است و اگر خدا نخواهد و حكمت ايجاب نكند دعا به اجابت نرسد و همان داروهاى رايج نيز مؤثّر نيفتد.
نكتۀ مهمّ ديگر آنكه: بيمار نيز كم و بيش در شفا و درمان بى‌تأثير نيست و پزشكان بدان معترف‌اند. و بسيارى از آنها از نقش ايمان و اعتقاد و قدرت روحى و معنوى در بهبودى بيماران سخن گفته‌اند. حال با توجّه به ويژگى زمزم و جوشش آن از فضل الهى، كه براى بندگان برگزيدۀ خود پديد آورده است، اين آب يكى از آيات و بيّنات الهى است و تأثير معنوى آن غير قابل انكار است و آنگاه كه زائر با ذكر خدا و اعتقاد و اعتماد به لطف او و با خلوص و ايمان و اميد روحى به اين اثر بخشى، به زمزم روآورد و نام خدا بر زبان جارى سازد و دعا كند و بنوشد، اميد اجابت خواستۀ او بسيار مقرون به واقعيت است وچنانكه گفتيم حكمت الهى نيز در همه جا تعيين كننده خواهد بود و شواهد تاريخى كه پيشتر اشاره شد، مؤيّد مدّعاست.
«رَزَقَنَا اللّٰهُ وَ جَمِيعِ الْمُؤْمِنِين بِشُرْبِهِ عِلْماً وٰاسِعاً وَشِفٰاءً مِنْ كُلِّ سُقْم»