255حركت سياسى پيامبر صلى الله عليه و آله در وَأَذَانٌ مِنْاللّٰهِ وَرَسُولِهِ إِلَى النَّاسِ يَوْمَ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ زنده بماند و تكرار شود؛ چرا كه سنت پيامبر صلى الله عليه و آله و اعلام برائت كهنه شدنى نيست.» 1ممكن است كسى بگويد: اعلام برائت از مشركين، يك مانور سياسى بود كه در زمان پيامبر صلى الله عليه و آله به مرحله اجرا در آمد چه دليلى بر انجام آن مانور سياسى در زمان كنونى وجود دارد؟ امام با توجه به اين شبهه مىفرمايند:
«فرياد برائت از مشركان، مخصوص به زمان خاص نيست. اين دستور است و جاويد.» 2ممكن است توهّم شود كه اعلام برائت ازمشركيندر موسم حج چه ضررى متوجه استكبار مىكند و چه نفعى براى امت اسلامى دارد؟ امام در پاسخ اين پرسش چنين مىگويد: «راهپيمايى مكه و مدينه است كه بستهشدن شيرهاى نفت عربستان را به دنبال دارد. راهپيمايىهاى برائت در مكه و مدينه است كه به نابودى سرسپردگان شوروى و امريكا ختم مىشود.» 3ب - نمايش قدرت اسلام
برائت از مشركان، علاوه بر اعلام نفرت و تبرى از دشمنان اسلام، نمايش قدرت اسلام و رژۀ جمعىِ امت اسلامى است. على عليه السلام مىفرمايد:
«الحج تقوية للدين» ؛ «خداوند حج را براى تقويت آيين اسلام تشريع كرد.» 4به اين انتظار از حج وقتى جامۀ عمل پوشيده مىشود كه خانۀ مقدس خدا رمز وحدت مردم و مركز اجتماع دلها و همايش سياسى جامعه اسلامى باشد. اگر مىبينيم در روايات، حج به عنوان جهاد افراد ضعيف تلقّى شده است، آنجا كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله مىفرمايد:
«هو (الحجّ) احد الجاهدين هو جهاد الضعفاء» ؛ «حج يكى از دو جهاد است، حج جهاد ضعيفان است.» 5معلوم مىشود كه همان آثار و ثمراتى كه جهاد دارد، حج نيز داراست. جهاد جنگ مسلّحانه با كافران و حج جنگ سرد با كافران است؛ چون حج محل نمايش اقتدار و عظمت امت اسلامى است. يكى ديگر از ابعاد سياسى حج ايجاد رابطۀ مردم با رهبرى است؛ زيرا ابعاد ديگر حج مانند اتحاد و يكپارچگى و اهتمام به امور مسلمين و غيره در سايۀ رهبرى و امامت قابل تحقّق است. بر اين اساس موسم حج زمان مناسبى براى تجديد پيمان با ولىّ امر مسلمين است و روايات بسيارى دراينباره وجود دارد؛ از جمله امام باقر عليه السلام مناسك