239
حج ابراهيمى و مبانى آن از ديدگاه امام خمينى قدس سره
محمّد سبحانىنيا
حج ابراهيمى و غير ابراهيمى
مراد از حج ابراهيمى همان حجى است كه خداوند متعال آن را بر بندگانش واجب كرد و اعلام آن را از ابراهيم خليلالرحمان خواست؛ وَأَذِّنْ في النّاسِ بِالْحَجِّ 1و رسول گرامى اسلام صلى الله عليه و آله در زمان خود آن را احيا نمود. بنابراين، حج ابراهيمى همان حجّ حقيقى و واقعى است كه با انگيزهاى خاص و جهت تحقّق فلسفۀ مهمّ آن، كه اظهار عبوديت الهى و نفى شرك و الحاد و رسيدن به قلّۀ كمال و سعادت است، انجام مىگيرد. حج ابراهيمى تنها به انجام مناسك و اعمال ظاهرى نمىانديشد، بلكه افزون بر آن، به عمق و باطن اعمال نيز نظر مىاندازد و در همۀ حالات، آنها را مدّنظر دارد.
امام راحل قدس سره مىفرمايد:
«گردش به دور خانۀ خدا نشاندهندۀ اين است كه به غير از خدا گرد ديگرى نگرديد و رجم عقبات، رجمِ شياطين انس و جنّ است. شما با رجم، با خداى خود عهد كنيد تا شياطين انس و ابرقدرتها را از كشورهاى اسلامى عزيز برانيد.» 2و در جاى ديگر مىفرمايد:
«در سعى بين صفا و مروه، با صدق و صفا سعى در يافتن محبوب كنيد كه با يافتن او، همۀ بافت هاى دنياوى گسسته شود و همۀ شكها و ترديدها فرو ريزد و همۀ خوف و رجاهاى حيوانى زايل شود. . .
پس به منا رويد و آرزوهاى حقانى را در