151
تقيّۀ مداراتى
محمّد رحمانى
پيشگفتار
«تقيه» از موضوعاتى است كه ريشه در كتاب و سنت دارد و دربارۀ آن بحث ها و گفتگوهاى بسيار صورت گرفته است.
زيرا كه تقيه افزون بر نقش كليدىاش در مباحث فقهى، اهميت بهسزايى در مباحث سياسى و اجتماعى، بهويژه در ارتباطات جهان اسلام دارد. وبايد گفت كه به اهداف مهمى چون وحدت، عزت، مودّت، قدرت و شوكت اسلامى نمىتوان رسيد جز از راه بهكاربستن آن.
اين مطلب هنگامى روشن مىشود كه مبناى فقهى امام خمينى قدس سره در بارۀ «تقيۀ مداراتى» تبيين و ترويج شود.
اين مقاله كه بنا است در فصلنامۀ «ميقات حج» به مناسبت بزرگداشت يكصدمين سال تولد آن فقيه كم نظير چاپ ومنتشر شود، در اين راستا و با اين هدف نوشته مىشود.
پيش از آغاز بحث، يادآورى نكتهاى ضرورى است و آن اينكه مباحث مربوط به اصل تقيۀ فراوان است و در يك مقاله نمىگنجد، ازاينرو تنها برخى از مباحث فقهى «تقيۀ مداراتى» را جهت بررسى برگزيديم؛ از جمله:
الف - مفهوم تقيه از نگاه لغت
ب - تعريف تقيه در اصطلاح فقيهان