90مشكوة و مصباح در آيۀ «نور» ثابت است در خانه يا در خانواده كه امر فرموده است حق تعالى [ به ] اينكه بلند شود و تعظيم گردد و ذكر شود در آن خانهها نام پروردگار و تسبيح و تقديس كنند خدا را در آن خانهها هر صبح و شام.
قال الرازي:
«إنّ التقدير: كمشكاةٍ فيها مصباح فى بيوتٍ أذن اللّه. وهو اختيار كثيرٍ من المحققين» ، انتهى.
و از اين حديث شريف واضح است كه مراد از «بيوت» نه مطلق بيوت سنگ و گِل است، بلكه مراد از «بيوت» ؛ اعم از بيوت ظاهرى و بيوتالوحى والعلم و بيوت معنوى است، چنانچه در تفسير صدر آيۀ «نور» وارد شده كه مراد از نور ممثّل تمثيل نور خليفةاللّه فى الأرض است.
و اضافه، تشريفيّه و مفيد منزلت است و آنها امامان از خانواده وحى و رسالت و مثل نور حضرت ربّالعزتاند.
[ مؤيّدات و شواهد اين تفسير ]
و مؤيد اين تفسير است آيۀ إنما يُرِيدُاللّٰهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُم الرِّجْسَ أهلَ البَيْت وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهيراً 1كه به اتفاق عامه و خاصه مراد بيت نبوت و رسالت است.
و نيز مؤيد است صريح كلام رازى در تفسير كريمۀ وأْتُو البُيُوتَ مِنْ أبْوٰابِهٰا 2كه مراد، نه ظاهر آن است، بلكه كنايه است، چنانچه خواهد آمد نقل كلام او.
و نيز مؤيد است، حديث شريف نبوى در خصال، فرمود: «إنّ اللّه اختار مِن البيوتات أربعةً» ؛ 3به درستى كه خداى متعال اختيار كرد از خانهها، چهار خانواده، آنگاه تلاوت فرمود اين آيه را إنّ اللّهَ اصطَفٰى اٰدَمَ وَنُوحاً وَاٰلَ اِبْرٰاهِيمَ وَاٰلَ عمران عَلَى العٰالمين * ذُريَّةً بَعْضها مِنْ بَعْض. 4
و نيز مؤيد است قرائت اين آيه در تفسير اهل بيت يُسبَّح بالمبنى للمفعول و وقف بر اٰصال ، و ابتدا به رجال.
و قريب به همين تفسير در تفسير قمى رحمه الله.
پس واضح شد كه مراد از «بيوت» در اين آيه، نه مطلق بيوت خشت و گِل است، بلكه