220نسبت به تغييرات اجتماعى نيز نشانه‌ها و علائم مثبت از ناحيۀ حكومت و مردم مشاهده مى‌شود. يكى از مهمترين نگرانى‌ها، آيندۀ زنان در جامعۀ عربستان است.
ارتباطات گسترده و سهولت در انعكاس وضعيت زنان در خارج، حتّى در كشورهاى اسلامى و منطقۀ خليج فارس، امكان ادامۀ حضور زنان را در محيطهاى كاملاً بسته فراهم نمى‌سازد. از چندين سال پيش زمينه‌هاى ادامۀ تحصيل و سپس اشتغال زنان عربستانى در محيطهاى آموزشى و پرورشى و سپس مراكز درمانى و ادارات فراهم شد و اينك مقدّمات ورود بانوان به عرصه‌هاى مهمترِ اجتماعى، مورد بحث و بررسى جدّى قرار گرفته است.
عدم برنامه‌ريزى و توجيه صحيح و گرايشات و انديشه‌هاى متفاوت موجود در جامعۀ عربستان مى‌تواند بر دامنۀ نگرانى‌ها بيافزايد.
(شرق الاوسط)
مرگ حجّاج در جمرات و ديدگاه فقهى زمان رمى
يكى از مسائل مهمّ رمى جمرات، ازدحامى است كه به هنگام خروجِ حجّاج از منا روى مى‌دهد. توجّه به اين مسأله، از سال 1414ه. ق. (1994م) آغاز شد كه بيش از 300 نفر از حجّاج در نتيجۀ ازدحام جمعيّت در منطقۀ جمرات كشته شدند. على رغم اينكه مقامات عربستان، تغييرات و امكانات بسيارى در منطقۀ جمرات فراهم ساخته‌اند و اين منجر به سهولت تردّد بر روى پل ساخته شده بر جمرات گرديده است در سال 1418ه. ق. (1998م) بر اثر تكرار اين حادثۀ تأسّف بار 118 تن از حجّاج جان باختند.
اين دو حادثه كه در بالا و پايين پل رخ داد، اين نكتۀ مهم را به اثبات رسانيد كه مشكل در پل ساخته شده نيست، بلكه مشكلِ اصلى، اصرارى است كه نسبت به سنگ زدن جمرات در يك زمان و آن هم بعد از اذان ظهر وجود دارد.
حال بايد ديد داستان جمرات و سرّ و راز اصرار بر اداى اين بخش از مناسك حج در زمان واحد چيست؟
اصل تشريع رمى جمرات به نوعى ارتباط با زمان حضرت ابراهيم عليه السلام پيدا مى‌كند، كسى كه بسيارى از اعمال حجّ منسوب به وى است.