175دولتى عمل مى‌شود! شما اگر آمارى را از كارمندان سازمان حج بگيريد، خواهيد ديد كه اين سازمان يك الگوى بسيار زيبايى را در اجراى كار در كشور دارد كه شايد در كمتر جايى بتوان ديد. مجموعۀ كارمندان رسمى يا پيمانى و يا حتّى قرار دادى ما را در كشور، سيصد و پنجاه كارمند تشكيل مى‌دهد كه اينها از دولت حقوق مى‌گيرند و يك عمليات سنگينى را انجام مى‌دهند؛ هم كار حج و عمره را سامان مى‌دهند و هم هماهنگى عتبات عاليات و سوريه را بر عهده دارند. در آن بخش نيز همكارى، نظارت و حمايت مى‌كنند و در بخشى از آن هم اجرا مى‌كنند.
بديهى است اين سيصد و پنجاه نفر، به هيچ وجه قادر نيستند تمام اين عمليات را راهبرى كنند، در هر سال، بالاى هشت هزار نفر در خدمت حج يا عمره هستند، خوب اين تعداد سنگين بايد گفت بخش خصوصى هستند، بى‌آنكه پاداشى بگيرند، اضافه‌كارى دريافت كنند، جايى بخواهند از امكانات دولتى بهره ببرند و. . . بلكه به دليل ماهيّت كار، كه فصلى است، ما از آنها استفاده مى‌كنيم.
بنابراين بايد بگوييم كه الآن هم بخش خصوصى در خدمت كار است و سازمان حج از بخش خصوصى بسيار خوب استفاده مى‌كند ليكن مطلبى كه هست اين است كه ما در سطح كشور دفاتر خدمات مسافرتى بسيار داريم و از آنها استفاده نمى‌كنيم و الآن بايد بگويم كه از آنها هم استفاده خواهد شد؛ بسيارى از اين مديران يا عوامل اجرايى كاروانهاى ما، يا خودشان دفتر خدمات مسافرتى دارند و يا در آن دفاتر شريك هستند كه مى‌شود از همانها هم استفاده كرد. امّا اينكه ما كار را به دفاتر خدماتى واگذار كنيم، هرگز چنين نيست.
دفاتر خدماتى مسافرتى براى كار خاصّى ايجاد شده‌اند كه آن امر سياحت است و در دنيا هم چنين است. در صورتى كه كار زيارت ويژگى خاص خود را دارد و مسافرش نسبت به مسافر ديگر كشورها؛ مثل اروپا تفاوت مى‌كند، از آنجا كه ما مجموعۀ بسيارى از زائران را به كشور ديگرى مى‌بريم؛ چه عتبات، چه عمره، چه حج و چه سوريه، سزاست كه برنامه‌ريزى بسيار مهمتر از ديگر كشورها، روى آن داشته باشيم.
در هر حال اين مجموعه به كشور ديگرى نمى‌روند كه در آن كشور هم از همۀ دنيا باشند. بنابر اين بايد در ابعاد مختلف با اينها كار شود و نظام بايد نظارت دقيق روى آن