123

ساختمان سازى در اطراف كعبه

سيد على قاضى عسكر

ايوب صبرى پاشا فرزند سيد شريف الاسلام بن حاج احمد، در شهرى به نام «ارميه» از توابع «روم ايلى» ¹و يا «تساليا» از توابع بنى شهر تركيه چشم به دنيا گشود.

وى فعاليت‌هاى اجتماعى و شغلى خود را با ورود به زرادخانۀ نيروى دريايى تركيه آغاز نمود و خيلى سريع رشد كرد تا به فرماندهى رسيد. آنگاه براساس مأموريت شغلى، به حجاز آمده، مدت قابل توجهى از عمر خود را در مكّه و مدينه گذراند و با تاريخ اين منطقه آشنا شد. البته تاريخ ورود او به حجاز به طور دقيق روشن نيست ليكن او خود در مرآة الحرمين گفته است: ²«حقير جامع الحروف در اواسط شهر شعبان 1289 به مكۀ مشرفه واصل شدم. . .» ³وى در اين سفر يادداشت‌ها و مطالب فراوانى را گردآورى كرده و يا خود شخصاً به تحقيق پرداخته، و نتيجۀ كار چندين سالۀ خود را در كتابى به نام «مرآة الحرمين» در اختيار مردم گذاشت. اگر سال 1289 ه‍. ق. را اولين سفر وى به حجاز بدانيم، از آنجا كه سال 1299 ه‍. ق. تأليف مرآة به پايان رسيده، نتيجه مى‌گيريم كه تأليف اين اثر گرانسنگ چيزى در حدود ده سال طول كشيده است. ⁴كتاب در سه جلد به رشته تحرير در آمده است؛ جلد اوّل «مرآة مكه» جلد دوّم