76
تواريخ مكه
رسول جعفريان
بر اساس كتاب: التاريخ و المؤرخون بمكة من القرن الثالث الهجرى الى القرن الثالث عشر، تصنيف محمد الحبيب الهيلة، مؤسسۀ الفرقان للتراث الاسلامى، فرع موسوعة مكه، 1994.
كتاب ياد شده، يكى از آثار ارجمندى است كه در چند سال گذشته انتشار يافته است. در اين اثر، نام و شرح حال شمار فراوانى از مورخانى كه در مكه زندگى كردهاند، ياد شده و پس از آن، فهرست آثار آنها آمده است. اين فهرست با دقت تهيه شده و مؤلف، فهارس مختلف نسخ خطى را جستجو كرده و اگر نسخهاى از آثار آنها يافته معرفى كرده است. در اينجا، آثارى كه در اين كتاب به نوعى به تاريخ مكه ارتباط دارد، معرفى شده است. اگر اطلاع تازهاى در بارۀ آنها - به ويژه از نظر چاپ شدن آن اثر - بوده افزوده شده است.
ابوالوليد محمد بن عبداللّٰه ازرقى (م 244) مؤلف كهنترين اثر تاريخى دربارۀ مكه با نام «اخبار مكة و ماجاء فيها من الاثار» است كه با استفاده از كتاب جدش، اين كتاب ارجمند را تدوين كرده و مكرر به چاپ رسيده است.
محمد بن اسحاق فاكهى (زنده در 272) ، پس از ازرقى مهمترين اثر را در تاريخ مكه پديد آورد كه از نظر جزئيات