42
قربانى در حج تمتع
(مكان قربانى در حج تمتع و مصرف آن)
يعقوبعلى برجى
قربانى، محل و مصرف آن
اصل «وجوب ذبح قربانى در حج تمتع» از مسائل مسلّم در فقه شيعه و مورد اتّفاق همۀ فقيهان است. قرآن كريم و نيز روايات متعدد، به صراحت بر وجوب آن دلالت دارد.
خداى متعال مىفرمايد:
«فَمَن تمتَّع بالعُمرةِ إلىٰ الحَجِّ فما استَيسَرَ مِنَ الهَدي» 1
لازم به گفتن است كه ما در اين مقال در پى اثبات اصل «وجوب قربانى» نيستيم بلكه بر آنيم كه با استفاده از منابع معتبر دينى، دربارۀ «مكان و كيفيت مصرف آن» مطالبى را تقديم كنيم.
مكان قربانى
فقيهانى چند، تنها به ذكر «منا» به عنوان مكان ذبح اكتفا كرده و در اينباره كه «آيا در غير منا نيز مىتوان ذبح كرد يا نه» سخنى نگفتهاند. مرحوم شيخ صدوق در اعمال منا مىنويسد:
«ثُمَّ امْضِ إلىٰ منىٰ. . . ثمَّ اشترِ هديكَ. . .» 2شيخ مفيد مىنويسد:
«فإذا طَلَتِ الشَّمّ فَليفضِ مِنها إلىٰ مِنىٰ. . . ثمَّ يشتري هديه. . .» 3ابوالصلاح حلبى مىنويسد:
«ثمَّ يرجع إلىٰ منىٰ فيشتري هدياً لمتعته إن كان متمتّعاً» 4