94در طول تاريخ به وجود آمده است.
آرى اين عقيدۀ مشترك و استحباب ساختن بنا بر قبور بزرگان دين از ديدگاه فقه شيعه و اهل سنت را نه تنها در نقاط مختلف كشورهاى اسلامى مانند حرم امير مؤمنان و سيدالشهداء - ع - در نجف وكربلا و مانند حرم ابوحنيفه و احمد بن حنبل در بغداد و حرم و ضريح امام شافعى در مصر مىتوان ديد، بلكه در داخل بقيع و در كنار قبور ائمه و شخصيتهاى مذهبى شيعه نيز مىتوان يافت. كه اينك به بيان اجمالى تاريخ اين بقاع مىپردازيم:
1 - بقعۀ عثمان بن عفان
به طورىكه در منابع تاريخى آمده، پس از كشته شدن عثمان بن عفان، از دفن شدن جسد وى در داخل بقيع جلوگيرى شد و طبعاً در خارج بقيع و در طرف شرقى آن، در محلى به نام «حش كوكب» دفن گرديد.
ليكن در دوران معاويه كه مروان بن حكم به حكومت مدينه دست يافت، ديوار موجود در ميان بقيع و حش كوكب را برداشت و محل دفن عثمان را به بقيع ضميمه نمود و قطعه سنگى را كه رسول خدا - ص - با دست مبارك خويش برقبر عثمان بن مظعون نصب كرده بود بر قبر عثمان بن عفان منتقل كرد و چنين گفت:
«واللّٰه لايكون على قبر عثمان بن مظعون حجر يعرف به!» 1
به هرحال از قبورى كه از دورانهاى دور تازمان تسلّط وهابيان، داراى بقعه و گنبد بوده همان قبر عثمان است. گرچه تاريخ ساختمان اوّل و همچنين مؤسس و بنيانگذار آن معلوم نيست ولى دو نفر از نويسندگان كه هر دو در اوايل قرن هفتم هجرى مىزيستند، از وجود چنين بقعهاى در اين تاريخ سخن گفته و آن را تأييد نمودهاند و بايد اين نكته را بر اين سخن تاريخى افزود كه: معمولاً در اين گونه آثار و ابنيه امكان فاصله ساليان متمادى ميانِ «اصل احداث» آنها و «زمان مشاهده و معرفى آن» وجود دارد و ممكن است ساختمانى كه در قرن هفتم معرفى شده، به قرن پنجم و چهارم متعلق باشد.
ابن جبير (م614 ه. ق.) در سفرنامهاش آورده: «وفى آخر البقيع قبر عثمان وعليه قبّة صغيرة مختصرة» 2؛ «قبر عثمان در آخر بقيع واقع شده و در روى آن قبۀ كوچكى و بناى مختصرى وجود دارد.» ابن نجار (م643 ه. ق.) مىگويد: «وقبر عثمان - رضىاللّٰهعنه - و عليه قبة عالية» 3؛ قبر عثمان داراى گنبدى است بزرگ.»