121و با خود برد. 1به گفته كلبى، وقتى كه «عماليق» (فرزندان عمليق بن لاوذ بن ارم) ، «بنى عبيل» (برادران عاد بن عوض بن ارم) را از يثرب بيرون كردند، آنان در جحفه فرود آمدند - كه آنجا هنوز مهيعه ناميده مى‌شد - و سيل ويرانگرى جارى شد و آنها را ربود و با خود برد و از آن زمان جحفه ناميده شد. 2در برخى از روايات كه از پيامبر اسلام - ص - نقل شده، با هر دو نام از آن ياد شده است؛ چنانكه هشام بن عروه از پدرش از طريق عايشه از آن حضرت نقل كرده است كه چون هنگام هجرت و ورود آن بزرگوار به مدينه، اين شهر آلوده به وبا بود، حضرت براى رفع اين بيمارى چنين دعا كرد: «أللّهمّ انقل وباء المدينة الى مهيعة» ؛ «خدايا! وباى مدينه را به مهيعه منتقل كن.»
در روايت ديگرى كه بخارى - باز - از طريق هشام از پدرش از عايشه، دربارۀ هجرت پيامبر نقل كرده آمده است:
عايشه مى‌گويد: پس از آن كه پيامبر اسلام به مدينه هجرت كرد، ابو بكر و بلال بيمار شدند وتب كردند، من نزد آن دو رفتم و احوال پرسى كردم، آنگاه به حضور پيامبر رسيدم و بيمارى آنها را خبر دادم. پيامبر چنين فرمود:
«اللّهم حبّب الينا المدينة كحبّنا مكة أوأشدّ، وصححها، وانقل حمّاهاالى‌الجحفة» .
«خدايا مدينه را همچون مكه يا بيش از آن نزد ما محبوب گردان و آن را سالم كن و تب آن را به جحفه منتقل فرما.» 3همچنين هر دو نام در پاره‌اى از احاديث اهل بيت آمده است؛ چنانكه در حديث صحيحى كه ابو ايوب خزار از امام صادق - ع - نقل كرده - و در آينده به آن استناد خواهيم كرد - حضرت فرمود:
«ميقات اهل مغرب جحفه است كه نام آن نزد ما مهيعه است.» 4اين هر دو نام همچنان در كتب اسلامى مورد استعمال بوده، اما بعدها نام مهيعه متروك گشت و امروز اين سرزمين، چه در ميان اهل آن منطقه و چه در ميان ديگران، تنها به «جحفه» معروف است.
موقعيت جغرافيايى جحفه
جغرافى دانان كهن براى مشخص ساختن موقعيت جغرافيايى هر محلى كه در مسير راه معروفى قرار دارد از دو شيوه استفاده مى‌كردند:
1 - نام دو شهرى را كه راه از يكى شروع و به ديگرى ختم مى‌شود ذكر