111آثار ديگرى را در منطقۀ احد برشمردهاند.
قبرستانى در سر راه احد بوده كه موقعيت آن تقريباً در محل درگيرى مسلمانان با مشركان بوده است. مسافر احد، پيش از رسيدن به مقبرة الشهدا اين قبرستان را در سمت چپ خود مىديده است. گفته شده كه شمارى از شهداى احد هم در آن مدفون بودهاند. 1از آنجا كه رسول خدا - ص - فرمود: هر كسى را در هر كجا شهيد شد دفن كنيد، محتمل مىنمايد كه شمارى از شهداى احد در آنجا دفن شده باشند. اما شاهد مورد نظر گفته است كه سنگ قبرى در آنجا نبوده است.
مقبرۀ حمزه نيز داراى صحن و بارگاه بوده: حسام السلطنه نوشته است: اول وارد بقعۀ حمزه سيد الشهدا شديم، دهليزى داشت، از آنجا داخل صحن شديم. بقعۀ مباركه در سمت يسار (چپ) درب صحن واقع است و شبيه به دو تالار تو در تو است كه يك شاه نشين در وسط داشته باشد.
ضريح مبارك در بقعۀ اول است و از دو طرفِ شاه نشين، راهى به طرف بقعۀ دوم است. 2سخن امام صادق - ع - در بارۀ اماكن احد و زيارت آنها چنين است:
«. . . فاذا قضيت هذا الجانب أتيت جانب أحد فبدأت بالمسجد الّذى دون الحرة فصليت فيه، ثم مررت بقبر حمزة بن عبدالمطلب فسلمت عليه، ثم مررت بقبور الشهداء فقمت عندهم فقلت: «السلام عليكم يا أهل الديار، أنتم لنا فرط و انا بكم لاحقون» ، ثم تأتى المسجد الذى كان فى المكان الواسع الى جنب الجبل عن يمينك حين تدخل أُحداً فتصلى فيه فعنده خرج النبى - صلى اللّٰه عليه وآله وسلّم - الى أحد حين لقىالمشركين فلميبرحوا حتى حضرت الصلوة فصلى فيه، ثمّ مُرْ أيضاً حتى ترجع فتصلى عند قبورالشهداء ماكتبالله لك.» 3
مسجد نخست كه دون الحره از آن ياد شده، بايد يكى از دو مسجدى باشد كه در طريق احد است، مسجد الدرع يا مسجد المستراح. اما مسجد ديگرى كه در كنار كوه دست راست به عنوان محل نماز خواندن رسول خدا - ص - از آن ياد شده، جايى جز مسجدى كه احتمالا بعدها مسجد فسح ناميده شده و شايد در اصل مسجد السفح بوده نيست.
سفح دامنه و پايين كوه را گويند. اين مسجد محل مراجعۀ مردم بوده و هنوز نيز هست، گرچه از آن مخروبهاى بيش باقى نمانده است. حسام السلطنه فاصله آن را با مقبرة الشهدا هشتصد و شانزده قدم ذكر