141مدح اتسز خوارزمشاه گفته است:
خدمتش عهدۀ وضيع و شريف
حضرتش كعبۀ صغير و كبير 1
در ابيات فراوانى از اشعار رشيد، كعبه بيش از همۀ مكانهاى مقدّس مورد توجّه بوده است. 216 - اوحدالدّين محمّد بن محمّد انورى متوفّاى 583 ملقّب به حجّةالحق كه در يكى از قراى ابيورد متولّد شده، در زمينههاى مختلف مانند ادبيّات، حكمت، فلسفه، رياضى، نجوم و. . .
مهارت داشته است.
انورى از شعراى معروف قرن ششم است كه مدّتها در طوس به تحصيل پرداخته. او در اشعار خود به حجّ و كعبه و مكّه به ديدۀ احترام فراوان مىنگريسته است و در ضمن مدايح خود به آنها اشاره كرده و گاهى به حوادث تاريخى حجّ و مكّه و كعبه توجّه كرده و حتّى داستانهايى در ارتباط با حج سروده است.
معمول بر اين بوده و هست كه در سوگندها به مقدّسترين چيزها و كسان سوگند ياد مىكنند، انورى خطاب به سعدالدّين اسعد او را مدح مىكند و مىگويد:
به صلات و زكات و حجّ و جهاد
آب زمزم با توجّه به سابقۀ تاريخى و آنچه دربارۀ كيفيّت پيدايش آن گفته شده در نظر انورى بسيار عزيز و ارزشمند است كه ضمن مدح صدر اجل خواجه مهذّبالدّين ابوالمحاسن نصر در ارزش آن گفته است:
ور نسيم لطف تو بر آتش دوزخ وزد
دلو چرخ از دوزخ آب زمزم و كوثر كشد
پى نوشتها: