130قطران در قصيدهاى كوتاه بيست و پنج بيتى، ابوالحسن لشكرى را ستوده و در ضمن به جنگ او و پيروزيش بر كفّار اشاره كرده و چون در اين عيد به جاى گاو و گوسفند كفّار را كشته خداوند را از او راضى و خشنود شمرده است.
. . . گوسفند و گاو كشتن فرض هست اين عيد را
قطران در چند قصيده كه به همين مناسبت عيد اضحى سروده، امرايى چون اميرجستان، ابوالحسن على لشكرى، ابونصر مملان و. . . را مدح كرده و گفته است: همانگونه كه در روز عيد اضحى، مكّه (منا) غرق در خون است، دشمنان شما غرق در خون باشند. و يا همانگونه كه ديگران گاو و گوسفند مىكشند تو به جاى آن كفّار را كشتهاى و به ممدوح خود مىگويد:
خجسته باد تو را عيد گوسپندكشان
تو گاو بىگنه و گوسفند بىبزه را
مكش، بكش عدوى خصم يا گنهكارى 2
11 - ابواسماعيل عبداللّٰه بن محمّد الانصارى الهروى كه از صوفيان و عرفاى مشهور قرن پنجم است و معاصر خواجه نظامالملك طوسى و البارسلان سلجوقى بود و نسبش به ابوايوب انصارى مىرسيد و در علوم دينى بنام و در حفظ اشعار عرب و فقه و حديث توانا و حتّى در تغيير سبك نثر فارسى مؤثّر بوده است.
چند بار به زيارت بيتاللّٰه نائل و در يكى از همين سفرها با ابوالحسن خرقانى آشنا شده است و تحت تأثير سخن خرقانى قرار گرفته و گفته است: اگر خرقانى را نمىديدم حقيقت را نمىشناختم.
انصارى در شرافت و بزرگى و اهميّت كعبه، سخنها گفته بسى دلانگيز و شور برانگيز، در كنزالسالكين وقتى هرات را توصيف كرده گفته است:
جامعى دارد كه چشم اهل معنى در صفاش
كعبۀ صورت توان بستن از او هر منظرى 3
خواجه عبداللّٰه انصارى روز و شب را به مفاخره بر يكديگر وا مىدارد، روز مىگويد: اى