94مىپوشاند - و كوه ناقه - كه از طرف جنوب شرقى مجاور كوه عمر است - ناقه به سنگ ريزهاى گفته مىشود كه شبيه شتر است. كوه شراسف مجاور آن است و در جنوب غربى كوهى است به نام «نوبه» و چه بسا ارتباطى با نام زنگيان داشته باشد. و كوهى كه در غرب آن واقع است «حفائر» ناميده مىشود. حفائر در زمان ازرقى «ممادر» نام داشت؛ يعنى محل استخراج گل «مدر» كه براى ساختمان سازى به كار مىرفت. امروزه اين جا از مناطق مسكونى مكه است.
همانطور كه گذشت ثبير الخضراء، نيز كوهى است داراى قلّه كه از سمت جنوب بر اقحوانه مشرف است و از جانب غرب امتداد يافته و به خنادم مىپيوندد. و از طرف جنوب گسترده شده تا آن كه به كوه سُدَير متّصل مىشود.
ثبير اعرج، همان كوه «حِرا» است كه توضيح آن خواهد آمد.
ثبير ثور؛ توضيح اين يك نيز به دنبال آن خواهد آمد.
گفتنى است كه امروزه نام «ثبير» ناشناخته است و حتى بسيارى از كوههاى مكه نيز نام ندارند.
ثور
به معناى گاو نر است و در مادۀ «اطحل» از آن سخن گفتهايم 1. اين كوه در جنوب مكه واقع شده و از مزدلفه و مسفله ديده مىشود. پيشتر نيز گفتيم كه يكى از ثبيرهاى مكه به شمار مىرود. ابوطالب عموى پيامبر اكرم - ص - در اين باره گفته است: أعوذ بربّ الناس من كلّ طاعنٍ
«به پروردگار مردم و آفرينندۀ ثور، عير و بالا روندۀ به سوى حرا و مقيم در آن و آن كه ثبير را در جايش استوار كرد، از هر نكوهشگر عيبجو و دروغ پرداز و افترازنندهاى، پيش از آن كه اقدام كند، پناه مىبرم.»
اين شعر نشان مىدهد كه «ثور» در مكه معروف بوده است و از زمانى كه پيامبر اكرم - ص - در آستانۀ هجرت به آن پناه برد، براى مسلمانان به كوهى مقدس بدل شد و آنان به ياد حضرتش به زيارت آن مىرفتند و گاه براى تبرك داخل آن مىشدند. موقعيت