69بخوانم يا جايى كه در عهد رسول خدا - ص - بوده است؟ امام مىفرمايد پشت جايى كه فعلاً مقام هست بخوان. 1
محمد بن مسلم مىگويد: [ از حضرت صادق يا باقر - عليهماالسلام - ] دربارۀ محدودۀ طواف، در اطراف خانۀ خدا، محدودهاى كه اگر كسى خارج از آن طواف كند، دور خانه طواف ننموده است، پرسيدم.
امام فرمود: مردم در عهد رسول خدا - ص - بر گرد خانه و مقام طواف مىنمودند و شما امروزه ميان مقام و خانه طواف مىكنيد. محدودۀ طواف جايگاه فعلى مقام است، هركس از آن تجاوز كند از جملۀ طواف كنندگان محسوب نمىشود. محدودۀ طواف در روزگار پيشين و امروزه يكى است: به مقدار فاصلۀ بين مقام و خانه، از هر طرف. هركس طواف كند و بيش از فاصلۀ مذكور از خانه دور شود، خانه را طواف ننموده است؛ چونكه بر مسجد [الحرام] طواف نموده، نه بر دور كعبه. و چون در محدوده طواف، دور نزده است طوافش درست نيست. 2
بر اساس همين دلايل روايى، فقهاى معاصر شيعه در فقه استدلالى، در مورد محل نماز طواف تصريح مىكنند كه بايد پشت مقام در محل فعلى، خوانده شود نه پشت محل مقام كه در زمان پيامبر بوده است.
به عنوان نمونه به نقل دو فتوا اكتفا مىكنيم:
1 - چنانكه طواف حد معينى دارد، نماز طواف هم محل معينى دارد و در غير آن محل نبايد خوانده شود، و آن، محل مقام فعلى است نه محل مقامى كه در عهد رسول خدا بوده است. 3
2 - مشهور ميان فقهاى شيعه اين است كه نماز طواف بايد نزد مقام خوانده شود و مقصود از مقام، محل فعلى آن است نه جايى كه در عهد رسول خدا و يا در عهد ابراهيم، بنيانگذار كعبه بوده است. 4