68كلّ فجٍّ عميق» .
«و مردم را به حج فراخوان تا پياده يا سوار بر شتران تكيده، از راههاى دور، نزد تو بيايند» . 1
ابراهيم سنگى را كه هنوز اثر پاهايش در آن است، برگرفت و آن را جنب خانه و چسبيده به آن قرار داد. سپس روى آن ايستاد و با صداى بلند آنچه را خدا فرمانش داده بود گفت. چون ندا داد، سنگ تاب نياورد و پاى ابراهيم در آن فرو رفت. ابراهيم پاى خود را بيرون كشيد و سنگ در همان محل باقى ماند. و چون بعدها جمعيت بسيار شد و مردم ازدحام آوردند [پيشينيان] رأيشان بر اين قرار گرفت كه آن را در اين محل قرار دهند تا اين كه محل طواف براى طواف كنندگان باز شود. چون خداوند محمد - ص - را مبعوث كرد او مقام را به جايى كه ابراهيم قرار داده بود برگردانيد. تا زمانى كه رسول خدا زنده بود و زمان خلافت ابىبكر و آغاز خلافت عمر در همان محل قرار داشت، ليكن عمر گفت مردم در محل مقام ازدحام مىكنند، چه كسى جاى آنرا در زمان جاهليت مىداند؟ مردى گفت: من محل آن را با معيارى اندازه گرفتهام. عمر گفت آن نزد تو است؟ گفت: آرى، عمر گفت: آن را بياور، و آنگاه دستور داد مقام را برداشته و به جايى كه الآن هست انتقال دهند. 2تأثير فقهى جابجايى مقام
جابجايى مقام توسط خليفۀ دوم موجب گشت كه بعدها در ذهن و انديشۀ مردم در مورد نماز طواف، اين سؤال پيشآيد كه تكليف نماز پشت مقام چگونه است؟ آيا خواندن نماز طواف در محل فعلى مقام صحيح است يا نه؟ بر اين اساس از امام رضا - عليه السلام - در اين مورد چنين سؤال مىشود: آيا دو ركعت نماز واجب طواف را پشت مقامى كه الآن هست